Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den zeespiegel nu moet gezocht worden, niet in de algemeene verschijnselen welke samenhangen met de fossielen binnen in de gesteenten, of met de dislocatie van aardlagen in bergachtige streken, maar in die afzettingen van grint, zand, löss *) en klei aan de oppervlakte, welke afzettingen allerwege de kusten omgeven, de dalen omzoomen en de hoogvlakten van het vasteland bedekken. Het is volstrekt niet altijd gemakkelijk, in deze superficiale afzettingen onderscheid te maken tusschen die, welke zijn ontstaan tengevolge van de langzame werking der bestaande krachten, en andere, die het resultaat zijn van een wijd uitgestrekte beweging. Maar toch is er in die richting gedurende de laatste vijf en twintig jaar veel gedaan, met het merkwaardig gevolg, dat, terwijl de bestaande plaatselijke oorzaken voldoende schijnen om het grootste deel van de erosie der ravijnen en rivierbeddingen en de afzetting van sedimenten in verschillenden graad van grofheid over breede vlakten te verklaren, er nog een groot residu van verschijnselen overblijft, dat het optreden vereischt van oorzaken, die öf thans geheel hebben opgehouden te werken, óf zoozeer in kracht verminderd zijn, dat ze nu onvoldoende zijn om de feiten te verklaren.

Misschien heb ik mij meer dan iemand anders er op toegelegd, om in de superficiale afzettingen in het noordelijk deel van NoordAmerika en in noordwestelijk Europa het onderscheid na te speuren tusschen die, welke het rechtstreeksch gevolg zijn van de groote ijsverplaatsing uit den ijstijd2), en die, welke zijn teweeggebracht door plaatselijke en meer beperkte oorzaken. Zoo-

') Het loss wordt in het vervolg van dit hoofdstuk uitvoerig besproken en door den schrijver zelf verklaard. Men kent het löss ook in Nederland, in de zoogenaamde Limburgsche klei.

2) Zie des schrijvers »Ice Age in North America" en »Man and the Glacial Period".

XIV

Sluiten