Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

of slecht, nuttig of niet. De opvoeding doet het groote verschil tusschen de menschen ontstaan.

„De zwakke of bijna onmerkbare indrukken van onze kinderjaren hebben zeer belangrijke en duurzame gevolgen, 't Is er mee, als met de bronnen van sommige rivieren, waar een lichte beweging van de hand het bewegelijke water in beddingen kan doen vloeien, die het een geheel anderen loop doen nemen ; en door de richting, die hun dus bij de bron wordt gegeven, ontvangen zij een geheel verschillenden loop en komen ten laatste op zeer verwijderde en verschillende plaatsen."

Nadat Locke aldus in § 1 heeft betoogd, dat de opvoeding van groote beteekenis is, begint hij allereerst zijn denkbeelden over de lichamelijke opvoeding „de gezondheid van het lichaam" uiteen te zetten, want hoewel de opvoeding van den geest de hoofdzaak bij de opvoeding is, mag toch „de leemen hut" niet worden verwaarloosd.

Bij de lichamelijke opvoeding is de hoofdzaak, te waken tegen vertroeteling. „Kinderen moeten in den winter noch in den zomer te warm gekleed of gedekt zijn." De Scythische wijsgeer had nog zoo ongelijk niet, toen hij op de vraag, hoe het mogelijk was in vorst en sneeuw naakt te gaan, ten antwoord gaf, dat zijn lijf net zoo geworden was, als liet gezicht van zijn ondervrager. „Onze lichamen zullen alles verdragen, waaraan zij van den beginne af gewend zijn." „Ik raad daarom ook z ij n voeten (d. i. van den jongeheer, waaraan Locke bij zijn werk in de eerste plaats denkt) eiken dag met koud water te wasschen en hem schoenen te geven, die zoo licht zijn, dat zij water doorlaten, als hij er mee in aanraking komt."

„Voor de gezondheid van iedereen, maar in het bijzonder van kinderen, is het ook zeer wenschelijk veel in de o p e 11 lucht te zijn en zoo weinig mogelijk bij het vuur, zelfs in den winter."

„Er is slechts één gevaar aan het spelen in de open lucht verbonden en wel, dat hij, warm geworden door het loopen, zal gaan zitten of liggen op een kouden of vochtigen grond. Ik stem toe, dat dit en het drinken van een kouden drank, wanneer men door arbeid of uitspanning verhit is, meer menschen in of aan den rand van het graf brengt, door koortsen en andere ongesteldheden, dan iets anders."

„Zijn diëet moet zeer eenvoudig zijn ; en volgens mijn raad, moest v 1 e e s c h hem onthouden worden, zoolang hij nog in een jurkje loopt, of ten minste tot hij twee of drie jaar oud is. „B rood moet hij overvloedig eten, zoowel alleen als met

Sluiten