Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Moet dus, volgens Locke, het kind reeds in de jeugd met vaste hand worden geleid, toch ontkent hij met nadruk, dat vrees hiertoe het beste middel zou zijn. Dit zou volgens hem aanleiding geven tot gemis aan zelfbeheersching en moedeloosheid.

„De gewone, luie en korte manier van opvoeding door kastijding en de roede, die het eenige regeeringsmiddel is, dat onderwijzers in het algemeen kennen, is juist voor de opvoeding het allerminst geschikt, omdat zij aanleiding geven tot de beide bovengenoemde verkeerdheden, die zooals wij aantoonden, de Scylla en de Charybdis zijn, waarin men op deze wijze vervalt."

Zijn kastijdingen en in het algemeen alle straffen, die slechts berusten op vrees, volgens Locke verkeerd, omdat zij naar zijn meening een slaafse li e inborst kweeken ; niet minder is hij tegen belooningen gekant.

„Slaan en alle andere soorten van slaafsche en lichamelijke straffen zijn niet de beste regeeringsmiddelen voor de opvoeding van verstandige, goede en schrandere menschen ; en daarom moeten zij slechts hoogst zelden worden toegepast en wel alleen in buitengewone omstandigheden, in den uitersten nood. Aan den andeien kant moet even zorgvuldig worden vermeden, om de kinderen te vleien dooi belooningen of dingen, die zij prettig vinden. Wanneer men zijn zoon appelen of suikergoed geeft,of andere dingen van dien aard, waar hij veel van houdt, om te maken dat hij zijn les leert, versterkt men slechts zijn zucht tot vermaak, en koestert een gevaarlijke neiging, die men juist met alle middelen moet trachten te onderdrukken."

„Maar zult gij zeggen, als eenerzijds de roede vervalt en anderzijds die kleine aanmoedigingen, hoe moet men dan kinderen leiden ? Indien gij hoop en vrees uit de opvoeding wegneemt, verdwijnt het gezag. Ik stem toe dat goed en kwaad, belooning en straf, de eenige beweegredenen voor een redelijk schepsel zijn: het zijn de sporen en de teugels, waardoor iedereen wordt aan het werk gezet en geleid en daarom moet men er ook bij kindei en gebiuik van maken. Wantik raad ouders en gouverneurs steeds te onthouden, dat kinderen als redelijke schepsels moeten behandeld worden." Welke belooningen en straffen Locke dan wel wenscht? „De belooningen en straffen, waarmee kinderen moeten geregeerd worden, zijn van een heel anderen aard, en zoo krachtig, dat wanneer wij ze in werking kunnen krijgen, het doel bereikt is en de moeilijkheid verdwenen. Achting en schande

M. H. Lem. Opvoedkundigen. 5

Sluiten