Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Een arme student belastte zich tegen een geringe belooning met het onderwijs, dat spoedig zoo zeer op prijs werd gesteld, dat ook eenige burgers verzochten, of hunkinderen eraan deel mochten nemen.

In hetzelfde jaar 1695 werd ook de grondslag gelegd voor een nieuwe stichting het „p a e d a g o g i u m". Een adellijke weduwe had n.m. Francke verzocht een huisonderwijzer te kiezen voor haar zoon en de kinderen van eenige bekende families. Omdat hij hierin niet slagen kon, bood hij aan, de kinderen mee naar Halle te nemen en onder zijn toezicht en leiding te laten onderwijzen en opvoeden. Zoo gebeurde. Aanvankelijk werden de kinderen bij menschen in huis gedaan, terwijl zij van studenten onderwijs ontvingen. Doordat het aantal leerlingen voortdurend toenam, werd later een eigenlijke school gesticht en werden de kinderen bij elkaar gehuisvest.

Behalve de genoemde inrichtingen stichtte hij ook een v r ij e tafel voor arme studenten, een L a t ij n s c h e school en de beroemde weeshuisinrichtingen.

Aan Francke's scholen waren natuurlijk veel onderwijzers verbonden, maar weinige slechts waren vast aangesteld: het meerendeel bestond uit studenten. Het was daarom noodig, nauwkeurig voor te schrijven, hoe met de leerlingen moest worden gehandeld en zoo ontstonden de vele geschriften van paedagogischen aard, die Francke in het licht gaf.

Het is niet doenlijk ze alle te bespreken. We zullen hoofdzakelijk de aandacht vestigen op zijn stelselmatig werk over opvoedkunde (Kurtze und einfaltige Unterricht, wie die Kinder zur wahren Gottseligkeit und Christlichen Klugheit anzuführen sind) en op zijn schoolverordeningen, waaruit we zijn didactische denkbeelden kunnen leeren kennen.

Het opvoedkundig werk: Kurtze und einfaltige Unterricht, wie die Kinder zur wahren Gottseligkeit und Christlichen Klugheit anzuführen sind, d. i. korte en eenvoudige onderrichting, hoe kinderen opgeleid moeten worden tot ware Godzaligheid en Christel ij ke w ij s h e i d, werd reeds omstreeks 1690 ontworpen, doch eerst in 1702 in het licht gegeven.

Het doel der opvoeding is de eer Gods. „De eere Gods moet in alle dingen, maar in het bijzonder bij de opvoeding en het onderwijs der kinderen, als hoofddoel zoowel den onderwijzer als de kinderen zelf voor oogen staan. Francke is dus hierin

Sluiten