Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Wij hebben daarenboven tegen Francke's eisch nog een ander en veel grooter bezwaar. Francke waarschuwt tegen huichelarij bij de kinderen ; maar wij zijn er van overtuigd, dat zij als men Francke's voorschriften volgt, ongetwijfeld huichelaars zullen worden. Dat het kind erkent en ook zegt, dat hij zijn best moet doen, ook bij het schrijven, omdat God wil dat wij onzen plicht doen, wie zal het afkeuren ; maar als kinderen beweren, geschiedenis of talen of wat dan ook te leeren, om God te verheerlijken, kunnen zij dit niet oprecht meenen.

In de zesde plaats wijst Francke er op, dat ware wijsheid niet alleen bestaat in het kiezen van het goede, maar evenzeer in het vermijden van het kwade. „Omdat het niet alleen tot de ware wijsheid behoort, dat men het goede kan kiezen, maar ook dat men het kwade verwerpen kan, moet men er wel voor zoi gen, dat de kinderen te rechter tijd voor alles en allen gewaarschuwd worden, waaruit later voor hen gevaar zou kunnen ontstaan en waardoor zij van den goeden weg plotseling of geleidelijk zouden kunnen worden afgevoerd. Want omdat de list en het bedrog groot en menigvuldig zijn in de wereld, kan het gemakkelijk geschieden, dat jonge lieden, hierop niet bedacht, ongemerkt van den aangevangen loop worden afgehouden en op een verkeerden weg worden gevoerd. Zoo worden vaak velen door arglistige wereldlingen verleid, als zij niet meer onder de hoede zijn van den vader of de andere trouwe verzorgers, maar op zich zelf zijn aangewezen."

De opvoeder behoeft deze waarschuwingen echter niet bij den aanvang der opvoeding reeds tot zijn kweekelingen te richten, want dan kan hij zorgen, dat zij niet onder verkeerden invloed geraken. Het is juist het meest aanbevelenswaardig, hiermee te wachten, tot den tijd, dat hij het geraden acht, de kweekelingen meer vrijheid te geven.

De opvoeder moet bij dit alles trachten, zijn kweekelingen te doen beseffen, dat het een voorrecht voor hen is, dat alles vooruit te weten, want dat zij daardoor alleen in staat zullen zijn, zich tegen het kwade te wapenen. Kan hij op een geschikte wijze hierbij van zijn eigen ervaring gebruik maken ; kan hij duidelijk doen worden, dat hij zelf in sommige omstandigheden anders zou hebben gehandeld, indien hij toen had geweten, wat hem nu bekend is, dan kan hij er van verzekerd zijn, dat zijn woorden nog dieper indruk zullen maken.

Sluiten