Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

naturaliënverzameling bezat; hoe hij er voor ijverde, dat de leerlingen zich oefenden in 't kartonneeren, 't glasslijpen, het draaien; hoe hij de aanschouwelijkheid dus op den voorgrond stelde: nog heden wordt in 't weeshuis een houten ganzebout vertoond, die bij 't onderwijs heeft gediend."*)

Dit alles is volkomen waar, en toch was het onderwijs in de lagere school, de Duitsche school, bij Francke slechts van weinig beteekenis. Men moet namelijk niet vergeten, dat de inrichtingen van Francke ook ons tegenwoordig middelbaar en hooger onderwijs omvatten en dat dus, wat van Francke's inrichtingen in het algemeen wordt gezegd, niet van de lagere school behoeft te gelden. Daarenboven werden de weesjongens ook opgeleid vooreen beroep en leerden zij dus een handwerk, wat echter niet de handenarbeid was, zooals wij dien tegenwoordig op sommige scholen kennen.

Het leerplan van de Duitsche school was aldus ingericht:

In den zomer begon het onderwijs 's morgens om zeven uren en duurde tot elf uren, terwijl het 's winters om acht uren aanving en tot twaalf uren duurde. De middagschooltijd begon des zomers om twee uren en duurde tot vijf uren en des winters om één uur en duurde tot vier uren. Daarenboven werd zoowel 'szomers als 's winters, na afloop van den schooltijd, nog gedurende een uur het openbaar gebed in de kerk bijgewoond.

Het eerste uur van den morgenschooltijd was steeds gewijd aan het godsdienstonderwijs: gezang, gebed, bijbellezen en catechismus; het tweede was het leesuur; het derde u u r voorzeggen en verklaren van spreuken en voor de grooteren de behandeling der psalmen, evangeliën en zendbrieven, terwijl gedurende het vierde uur de grooteren schrijfonderwijs ontvingen en de kleintjes de school moesten verlaten.

Het eerste uur van den middagschooltijd ontvingen de kinderen, die reeds behoorlijk lezen konden, op Maandag, Dinsdag, Donderdag en Vrijdag rekenonderwijs en de kleintjes lezen. De middag werd echter aangevangen met gebed en bijbellezen en die tijd werd van het rekenonderwijs afgenomen, 's Woensdags en's Zaterdags werd gedurende het eerste uur van den middagschooltijd zangonderwijs gegeven.

Het tweede uur van den middagschooltijd was over twee lessen verdeeld. Eerst werd met de kleintjes gelezen, terwijl de grooteren voor zich zelf een spreuk moesten leeren ; daarna moesten

!) Het zaakODderwüs in de eerste twee leerjaren door II. Douma en M. H. Lcm bl. 10.

M. II. Lem, Opvoedkundigen. "<

Sluiten