Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

regeering in een kwaad daglicht te stellen, maar in weerwil van alle verdachtmaking blijft Glulphi, gesteund door Arner, zijn taak vervullen en ook de tegenstanders worden overtuigd, dat de juiste middelen tot opheffing van het volk gevonden worden in opvoedend onderwijs.

Geertrui's denkbeelden, in Glulphi's school belichaamd, worden verder ontwikkeld in : „Hoe Geertrui haar kinderen onderwijst".

Dit meest beroemde werk van Pestalozzi bestaat uit een reeks van brieven aan Gessner. Het opschrift luidt: „Burgdorf, Nieuwjaarsdag 1801. Mijn waarde Gessner!"

We zullen de eerste vier alinea's hier afschrijven, die ons het geheele plan van het werk doen zien.

„Ge zegt, dat het tijd gaat worden, mij in het openbaar uit te spreken over mijn denkbeelden omtrent het volksschoolondenvijs.

„Nu wil ik het doen, en, zooals eens Lavater aan Zimmermann zijn verwachtingen over de eeuwigheid uitsprak, u in een reeks van brieven mijn verwachtingen of liever mijn denkbeelden zoo duidelijk maken, als het mij mogelijk zal zijn.

„Ik zag het volksschoolonderwijs als een onmetelijk moeras voor mijn oogen, en waadde met alle macht door den modder rond, tot ik eindelijk met de bronnen van het water, met de oorzaken der verstoppingen en met de plaatsen van waar men vermoeden kon, dat men misschien het natte bederf zou kunnen afleiden, bekend was.

„Ik zal u ook zelf eenigen tijd op de dwaalwegen rondvoeren, van waar ik meer door toeval, dan door mijn hoofd en mijn kunst, eindelijk weer op den juisten weg terugkwam."

In overeenstemming met bovenstaand plan schetst P. in zijn brieven zijn voornemens en verwachtingen, zijn proefnemingen en mislukkingen; zien wij hoe van het eerste oogenblik af, het beginsel, dat men door onderwijs niet in de eerste plaats kennis moet aanbrengen, maar opvoedend moet werken, hem voor oogen stond, en hoe hij juist door teleurstellingen er toe werd gebracht, allengs zich te beter van de waarheid rekenschap te geven. Met Paulus kon hij zeggen: Uw kracht wordt in zwakheid volbracht.

P. verhaalt in den eersten brief in hoe moeilijke omstandigheden hij te Stanz werkte. De onwetendheid der kinderen deed hem bespeuren, dat het onderwijs niet vruchtbaar kan zijn, als er gapingen

Sluiten