Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

maatregelen der tucht, die in de practijk steeds met het onderwijs gepaard gaat, tot voorwerp van zijn nadenken maakt

„De andere gebruikelijke vorm, om de paedagogiek volgens de leeftijden te behandelen, die niet doelmatig is voor de ontwikkeling der begrippen, is daar op zijn plaats, waar men tot bijzondere beschouwingen wil overgaan."

De verdeeling der opvoedende werkzaamheid in regeering, onderwijs en tucht is voor Herbart's stelsel principieel en juist hierin is het groote gevaar der Herbartiaansche paedagogiek gelegen. Zooals wij in onze „Grondbeginselen der opvoedkunde" aantoonden, zijn de hoofdbezwaren deze, dat allereerst aan het onderwijs een te groote invloed in de opvoeding wordt toegekend en dat daardoor het onderwijs de schuld krijgt van al wat er verkeerds is in de maatschappij. „In de tweede plaats werkt de meening verderfelijk, omdat het deel der opvoeding, dat van de allerhoogste beteekenis is, de omgang met kinderen, die vooral in het gezin en slechts voor een klein deel in de school geschiedt, en waarbij de opvoeder gelegenheid heeft door opzettelijke cultuur van aanleg en neigingen, het kind in de goede rich-

g te leiden> Seheel °P den achtergrond wordt gedrongen, als men van de meening uitgaat, dat het onderwijs het uitgangspunt van alle opvoeding zijn zou." i) Er is eindelijk nog een derde bezwaar. De regeering krijgt een geheel verkeerd karakter. Er zijn omstandigheden, waarin het kind eenvoudig heeft te doen, wat hem door den opvoeder wordt opgelegd of te laten, wat hem wordt verboden. De wilshandeling van den kweekeling moet dan zonder voorafgaand overleg op het gebod of het verbod van den opvoeder volgen. Dan is de regeering op haar plaats.

Is men echter de meening toegedaan, dat de regeering geboden blijft, zoolang er nog niet een voldoende inzicht bij het kind is ontstaan, dan ontaardt de regeering in een onredelijken dwang, wat op den duur hoogst schadelijk moet werken.

Het tweede deel „Ontwerp der algemeene paedagogiek" bestaat uit vier afdeelingen. De eerste afdeeling handelt over de regeering, de tweede afdeeling over het onderwijs, de derde afdeeling over de tucht, de vierde afdeeling geeft een overzicht van de algemeene paedagogiek volgens de leeftijden.

Grondbeginselen der opvoedkunde bl. 14.

Sluiten