Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Aan welke voorwaarden moet het onderwijs

V0^\0en' )veelz«digheid te doen ontstaan?

„Het valt dadelijk in het oog, dat een veelzijdige vorming niet snel kan worden aangebracht. Reeds het vele kan slechts na elkaar worden verkregen; daarna echter moet nog de vereeniging, het overzicht, de toeeigening volgen. Daarom is afwisseling van verdieping en bezinning noodzakelijk. Want evenals de opvatting van het vele slechts langzamerhand kan geschieden, zoo is het ook met de vereeniging,

„Er zijn onderwijzers, die er de grootste waarde aan hechten de kleinere en kleinste onderdeelen nauwkeurig uiteen te zetten en ie op gelijke wijze, wat gezegd is, door de leerlingen laten herhalen. Andere onderwijzen liever in den gespreksvorm, en vergunnen ook aan hun leerlingen veel vrijheid van uitdrukking. Nog andere verlangen in het bijzonder de hoofdgedachten, deze echter nauwkeuiig bepaald en in den voorgeschreven samenhang Vele eindelijk zijn niet eer tevreden, voor hun leerlingen in regelmatig denken hun zelfwerkzaamheid oefenen.

„Hieruit kunnen verschillende leerwijzen ontstaan. Het is echter niet noodig, dat één dier leerwijzen tot gewoonte wordt en de andeie daardoor uitgesloten worden. Men moet zich juist afvragen, of met elk een bijdrage kan leveren tot de veelzijdige vorming. Want waar veel moet worden opgevat, is ontleding noodig om niet in verwarring te geraken; omdat echter ook vereeniging noodig is kan deze gespreksgewijze beginnen, door het doen uit•omen der hoofdgedachten voortschrijden, in regelmatig zelfstandig

me Ui o Te g6n' Klaa'heid' associatie, systeem,

„Bij nadere beschouwing blijkt, dat deze verschillende leerwijzen 6 ai n'et mogen uitsluiten, maar dat zij juist bij eiken kleineren of grooteren kring van onderwerpen op elkaar moeten volgen • en wel in de aangegeven volgorde." '

Aan welke voorwaarden moet het onderwijs voldoen, om belangstelling te wekken?

„Belangstelling is zelfwerkzaamheid. De belangstelling moet veelzydig zijn; men verlangt derhalve een veelzijdige zelfwerk-

rhf N'e! allef'echte,- * weLgMfcma»r alleen de iechte in de juiste maat; anders behoefde men levendige inderen slechts aan zich zelf over te laten, men behoefde ze met op te voeden en zelfs niet te regeeren. Het onderwijs moet

Sluiten