Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

worden, en zij moeten zoo veel als mogelijk worden aangezet om ontdekkingen te doen."

„7. Eindelijk moeten wij elk opvoedingsplan toetsen aan de vraag:

Wekt het in de leerlingen een aangenamen prikkel ? Wanneer wij twijfelen of een wijze van behandeling of een rangschikking al of niet, meer in overeenstemming met de bovenstaande beginselen is dan een andere, mogen wij veilig dit criterium laten gelden."

De bovengenoemde beginselen worden nu door S. verder op eenige bijzondere gevallen toegepast. Yan veel beteekenis zijn de opmerkingen niet.

Meer afwijkend van de algemeen geldende opvoedkundige beginselen is het derde hoofdstuk: zedelijke opvoeding. Misschien komt ook nergens dan hier S.'s schitterende stijl zoo uit. Voor een niet gering deel is daaraan ook het succes van de denkbeelden toe te schrijven, die S. in dit hoofdstuk ontwikkelt. Want S. heeft grooten invloed geoefend op het opvoedkundig denken van onzen tijd en dat wel voornamelijk door zijn theorie van de

natuurlijke s traffen.

S. begint zijn hoofdstuk met op het hooge belang te wijzen dat de studie der opvoedkunde voor eiken vader en elke moeder heeft. Wij krijgen derhalve een herhaling van hetgeen hij reeds in het eerste hoofdstuk heeft betoogd. Men stoot zich hier echter bij S. niet aan, ofschoon dit een veel voorkomend vei schijnsel bij hem is, want telkens weer weet hij een nieuw licht op een vroeger behandelde kwestie te werpen.

Nadat hij heeft gespatieerd : „Het onderwerp dat alle andere onderwerpen in zich sluit, en het onderwerp derhalve dat de bekroning van alle opvoeding moest zijn, is de theorie en practijk der opvoeding"; maakt hij aan de hand van Jean Paul Richter duidelijk, hoever de gebruikelijke opvoeding van de goede opvoeding verwijderd is.

„Deze stand van zaken," zoo gaat hij voort, „kan niet dadelijk veranderd worden. Geslachten moeten voorbijgaan voor een groote verbetering kan verwacht worden. Evenals staatkundige instellingen kunnen ook opvoedkundige stelsels niet gemaakt worden: zij moeten groeien en de groei is binnen kleine perioden onmerkbaar. Hoe langzaam echter iedere verbetering ook is, eischt zij

Sluiten