Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tot October te Brussel verborgen en ontkwam toen naar Nederland, waar hij zich te Amsterdam vestigde en gedurende een tijdvak van vijftien volle jaren, van 1704 tot 1719, in vrede en vrijheid, al arbeidende, zijne dagen slijten mocht. Iiij stierf aldaar op 2 December 1719 in liooggezegeudeu leeftijd, 85 jaren oud. Zijn stoffelijk overschot werd te Warmond bij Leiden begraven. Dit verblijf van Quesnel in ons vaderland maakte hem dus, gedurende het laatste deel zijns levens, in zekeren ziu tot eenen landgenoot van on3, evenals ook de man, wiens leer hij omhelsde en ten gevolge der aansluiting aan wien hij een martelaar zijner overtuiging werd, Jansenius, een Nederlander was geweest. Een louter toevallige en uitwendige overeenkomst! ik zal het niet ontkennen. Toch verheug ik er mij in, dat mijn dierbaar vaderland, bij zoovele andere edele ballingen, ook aan den uitnemeudeu Quesnel een veilige schuilplaats tegen zijne vijanden verschaft heeft '). Toch doet het mij goed, op enkele uitgaveu van de R é f 1 e x i o n s, b.v. op die \ au 1736, op den titel het vrijzinnige: a Amsterdam aux dépens de Joseph Nicolai te lezen. Toch blijf ik beweren, dat zoo Quesnel alleen door inwoning een tijdlang burger van Nederland was, zijn boek nochtans gezegd kan worden, iu den goeden en edelen zin des woords, een oud-

i) Treffend is het Quesnel zeiven daarover te hooien: men zal er den man geheel in herkennen. „Men spreekt er over, welke gevolgen de dood van koning Lodewijk XIV voor mij persoonlijk hebben zal, en in hoeverre mij dit kans geeft om in vrijheid in den schoot van mijn vaderland te kunnen sterven? — Maar misschien zou ik bij het laatste meer verliezen, dan ik er bij win. ik lieb in deze provinciën altijd een groote rust genoten, terwijl ik mij ginds in een chaos zou geworpen zien, in een wereld, waartoe ik zelf niet meer behoor. In de ballingschap, waarin de Christen in deze wereld verkeert, komt het er weinig op aan, in welken hoek van de vreemde aarde hij zijn ellendig leveu ten einde brengt: van des te meer belang is het voor hem, een plaatsje der rust te vinden, waar hij zich voorbereiden kan om voor God te verschijnen/'

Sluiten