Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Op gevaar af van den lezer te vermoeien, moeten wij even de voetsporen van prof. S. op een zijweg volgen, die bij een afgrond uitkomt.

„De zedelijke kennis is niets anders dan de theorie van het bewuste leven des geestes." Inderdaad, het staat er. Is kennis eene theorie? Is bewust hetzelfde als: zedelijk? — Waarschijnlijk zal hier eene fout schuilen. Prof. Sabatier heeft gesproken over het onderscheid tusschen de „sciences morales" en de „sciences physiques." Hij komt nu op de eerste terug, maar wisselt daarbij „science" om met „connaissance." Lezen wij science, wat wellicht bedoeld zal zijn, dan zien we voor ons eene definitie van het begrip „psychologie." Maar kan men alle zedelijke wetenschappen onder het begrip van psychologie rangschikken? Dit kan betwist worden. Immers de historie rekent met meer factoren dan die, welke de psychologie aan de hand doet, terwijl de theologie — en daarop komt het hier aan — niet zoozeer met den „geest," maar met de ziel, met den ganschen zedelijken persoon des menschen rekent. En niet met den persoon des menschen alleen! Het voornaamste ontbreekt. Geen godsdienst, maar ook geen theologie zonder God!

Op de bezwaren, terecht door prof. Bois tegen S. ingebracht, komen wij hier niet terug. Genoeg, bij veel waars, door S. ook hier gezegd, mag niet worden vergeten, dat de godsdienstige mensch geenszins alleen vraagt: w a a r t o e, maar ook belijdt: d a t God voor ons is die Hij is. Om dit duidelijker uit te drukken, de religieuze mensch zal niet alleen vragen: Waartoe heeft God

Sluiten