Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Parijschen hoogleeraar ter oore is gekomen, anders had deze opvatting ongetwijfeld ook een woord mee kunnen spreken, wanneer men het talent in aanmerking neemt, waarmee verschillende soorten van symbolisme onder één gezichtspunt worden beschouwd. Laat mij intusschen om misverstand te voorkomen, dadelijk zeggen, dat de theorie van Loman's symbolisme op het historischkritische terrein behoort, terwijl hier gesproken wordt van het psychologische feit van den godsdienst; en dat dit symbolisme dus niets met dat van prof. Sabatier heeft uit te staan. Trouwens, dit zal den welwillenden lezer in het eerste deel van deze studie wel genoegzaam zijn gebleken ').

Evenmin komen wij op de vele soorten van symbolisme terug, waarop reeds prof. Bois heeft opmerkzaam gemaakt.

Ter nadere oriënteering vatten wij even kortelijk te zamen, wat in het eerste hoofddeel aangaande de eigenlijke kern van het „kritische Symbolisme" gezegd werd.

„Wanneer de mensch uitdrukking geeft aan zijne godsdienstige kennis, dan is die uitdrukking altijd min of meer gebrekkig. De manier, waarop hij zijne emotie weergeeft, van de eerste metaphoor tot het meest ingewikkelde speculatieve denkbeeld toe, is symbolisch, d. w. z. ontleent zijne zeggingswijze aan het zichtbare, om het onzienlijke weer te geven."

') Eene beoordeel ing van Loman vindt men bij prof. J. Cramer. I)e Symbolische verklaring der Evang. geschiedenis 1884, waarheen de belangstellende wordt verwezen.

Sluiten