Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een onmiddellijke bewustheid ten opzichte van Hem is, en dat onmiddellijke bewustheid haar eigen evidentie in zich omdraagt, en absoluut vertrouwbaar, ja de eenig zekere kennis is. Wij kennen God niet, doch wij gevoelen Hem — maar, Hem gevoelen is Hem kennen. Hier is het oude: „Sic et non." Tot zoover prof. Flint.

Waarlijk! wij zouden denken, wanneer wij dit lezen, dat de „Esquisse" hare eerste uitgaaf reeds vóór 20 jaren beleefd had! En de waarheid van wat gezegd werd, is niet minder treffend dan het klassieke dezer woorden!

Op deze wijze als S. doet, kan men — te recht is het door F. Pillon opgemerkt — alleen aesthetische aandoeningen beschouwen, maar het religieuze in de religie blijft zoo onverklaard. En bovendien, hoeveel vaagheid, hoeveel onzekerheid heerscht in het gevoelsleven ! Hoevele gevoelsaandoeningen heeft de mensch, die min of meer tot het gebied der pathologie behooren maar die, dank zij het verstand hem door zijn Schepper verleend, in de kiem gesmoord worden! Zoo zeker als de innigheid en warmte van het gemoed bij den godsdienst eene noodzakelijke voorwaarde is, zoo verderfelijk is het, deze functie buiten de andere om te beschouwen.

De waarheid, die in den vergankelijken vorm van het „Symbolisme" ligt opgesloten, is zoo oud als het boek Job, waar we reeds lezen: ziet, dit zijn nog

maar uitersten van Zijne wegen, wie zou dan den

donder Zijner mogendheden verstaan?1)

') Job 26 : 14.

Sluiten