Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

En al is hel nu waar dat de Methodistische Societies van Engeland en de Piëtistische ecclesiolae in ecclesia in Zwitserland zelve kerken geworden zijn, toch is hiermee de Society-idee de wereld niet uit. Bij de Methodisten is zij bewaard gebleven in de Classes, die op haar beurt in de Societies zijn, wat de Societies voorheen in de kerken waren.a) En over het algemeen kenmerkt zich dit onkerkelijke streven èn bij zuiver Methodistische èn bij Methodistisch getinte kerken in het stichten van allerlei los van de Kerk staande vereenigingen. Deze vereenigingen moeten dan de arme, machtelooze Kerk ter hulpe zijn!

Bij den Methodist is dus de eigenlijke idee van Kerk te loor gegaan. Voor zijn bewustzijn staat de pilaar en

in ons land meer de kerk, het kerkelijk bewustzijn, ondermijnd dan het Réveil. Met uitzondering van den Katechismus, werden de symbolische schriften der hervormden niet gelezen. Men kon als kind den indruk ontvangen, dat de geloofsbelijdenis, achter sommige bijbels geplaatst, tot de apokricfe boeken behoorde, tot geschiedenissen als Bel en de Draak, waaraan men wel eens begon, maar die men nooit ten einde bracht. De konservatieve orthodoxen van die dagen hebben het wel ingezien. Zij behoorden tot de felste tegenstanders van het Réveil en zij vergisten zich niet. Mannen, predikanten te Amsterdam en elders, aan wier rechtzinnigheid niet te twijfelen viel, veroordeelen scherp al dat subjektivisme, dat ontspringen aan allen kerkdijken band. dat, stichting zoeken in de vergaderingen van allerlei kerkgenootschappen, dat houden van konventiekels en zondagscholen door den eersten den besten „wedergeboren" leek, onafhankelijk van iedere kerkelijke aanstelling of theologische voorbereiding. Maar het verzet baatte weinig. Deze kerkelijke orthodoxen werden als vijandig aan het ,,kristelijk leven" in den ban gedaan. De liberale theologie brak het dogma af, en het Réveil brak de kerk af.

1) Dr. W. B. Pope, Higher Catechism of Theology, p. 327: What has been the general course of these interior societies? Some have declined and withcred away; some have had a long and healthy existence, as in Germany; and some, finally, have become themselves separate churches. Of this last the Methodist Societies are the most remarkable instance in the history of Christendom. Why the most remarkable? Because they have to a great extent succeeded in combining all the essentials of a Christian Church and of a society within the Church: their Class-meeting organisation being the centre of the latter.

Sluiten