Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dood in aanmerking komt. Hier en daar wordt ook nog wel gesproken over reflexwerking van het peritoneum uit, over peritonealen shock, maai- dit schijnt toch in het algemeen als tamelijk onbeteekenend beschouwd te worden en doet zich alleen maar gelden in bijzondere omstandigheden, als b.v. in onmiddelijke aansluiting aan een maagof darmperforatie. Terwijl vroeger uitsluitend gedacht werd aan nerveuse invloeden, uitgaande van het peritoneum, aan uitputting of iets dergelijks, hoort men tegenwoordig (behoudens enkele uitzonderingen) bijna alleen nog spreken van infectie en intoxicatie, van sepsis, van bacteriaemie en toxinaemie, waardoor alle verschijnselen worden verklaard. Peritonitis zou eenvoudig te beschouwen zijn als een zware acute sepsis.

Het kwam mij nu wel de moeite waard voor eens onbevooroordeeld na te gaan in hoeverre die twee processen, reflexwerking en intoxicatie, bij het zoo ernstige ziektebeeld der buikvliesontsteking betrokken zijn, of aan de intoxicatie-theorie, die tegenwoordig de leer der peritonitis beheerscht, werkelijk de haar toegeschreven beteekenis toekomt, öf dat misschien ook nog zenuwwerkingen ter verklaring van het zware verloop te hulp moeten geroepen worden. Dit nader te onderzoeken is het doel van mijn proefschrift'). Mijn dank aan Prof. N o 1 e n, die mij

') Ik was reeds geruimeu tijd met dit onderwerp bezig, toen ik het opstel van Friedlander: „Vagus und Peritonitis" (26) iu handen kreeg. Friedlander voelt blijkbaar ook het bezwaar van alles te willen verklaren met de intoxicatie-theorie. Hij zegt: „Auf die Unmöglichkeit, die Allgemeinerscheinungeu der Peritonitis allein durch blosse Intoxication zu erklaren, will ich im Folgenden naher eingehen."

Ik zal dit belangrijke stukje later uitvoeriger refereeren.

Sluiten