Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tractie der buikspieren tot het einde toe voortduurt. Hier blijft dus geruimen tijd een reflectoir verschijnsel bestaan, in het leven geroepen en onderhouden door de prikkeling der serosa. Waarom zou nu ook niet waar 't den collaps betreft, die, zooals gezegd, in den aanvang toch zeker hoofdzakelijk van nerveusen oorsprong is, deze reflexwerking kunnen blijven voortduren, onderhouden door de onafgebroken prikkeling der peritoneaalzenuwen ?

Ik ging hierop even iets verder in, omdat H e i n e k e (23) het zich absoluut niet kan voorstellen, dat een reflex uren en dagen lang blijft bestaan, daar dat geheel in tegenspraak zou zijn met alle ervaringen over de vermoeibaarheid der zenuwen. Hij houdt het voor hoogst onwaarschijnlijk, dat de werking van een reflex meer dan een paar kwartier zou kunnen aanhouden, 't Is dan ook een van de redenen, waarom hij reflexwerking bij peritonitis als oorzaak der zware circulatiestoornis en van den exitus uitsluit.

Hoe dit echter zij, of de reflexwerking alleen van kracht is in het begin der aandoening, of dat ze ook later werkzaam blijft, zeker moeten we m. i. haar een zeer groote rol toekennen bij de ontwikkeling van het ernstige ziektebeeld der peritonitis, en hoogst waarschijnlijk is ze dan toch ook van niet geringen invloed op het ten slotte intreden van den dood.

Doch over dit alles later. Ik loop hier eigenlijk al reeds eenigszins vooruit op wat ik in het vierde Hoofdstuk te zeggen heb.

Dat bij peritonitis inderdaad een sterke prikkel wordt uitgeoefend op het aan zenuwen zoo uitermate rijke buikvlies, blijkt al reeds uit de bijna altijd aanwezige hevige pijn. Al zijn nu ook de zenuwen, die de pijngewaar-

7

Sluiten