Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In de beide voorafgaande Hoofdstukken meen ik te hebben aangetoond, dat (bij den mensch) langs zuiver nerveusen weg, of in andere gevallen hoogstens met medewerking van een geringe infectie, door reflexwerking van uit de buikholte zware stoornissen in den algemeenen toestand, ernstige veranderingen van de circulatie, ja een ziektebeeld, sterk gelijkend op peritonitis en zelfs exitus kunnen worden opgewekt (dezelfde zware symptomen, collaps, braken, enz., die we b. v. bij buikcontusies, bij den acute-occlusieaanval aantreffen, vinden we bij de buikvliesontsteking terug); dat de vaak heftige verschijnselen bij verschillende soorten van peritonitis, als b. v. de „aseptische" peritonitis (S c h r ö d e r), vele gevallen van galperitonitis, ik mag hierbij ook wel noemen de diffuse gonorrhoïsche peritonitis, zeer zeker of uitsluitend of in hoofdzaak van nerveusen oorsprong zijn; verder, dat vele van de symptomen, die we bij de gewone infectieuse peritonitis waarnemen en die voor deze aandoening karakteristiek zijn, ook — althans zeker voor een deel — de typische collaps door zenuwwerking moeten worden verklaard; daarna, dat, wanneer er alleen intoxicatie in het spel was, we geheel andere verschijnselen zouden zien optreden, terwijl de werkelijk septische symptomen bij peritonitis gewoonlijk van te weinig belang zijn, dan dat ze het zware verloop zouden kunnen verklaren. Bij de sectie vinden we ook niet die veranderingen, die we bij een acute sepsis zouden moeten aantreffen. Daarna is ons gebleken, welk een uiterst belangrijke rol ook de intoxicatie speelt.

Is de conclusie nu al te gewaagd, dat beide factoren, èn reflexwerking èn intoxicatie noodig zijn om den meestal ongunstigen afloop te verklaren? Ik geloof het niet. Ze volgt logisch uit de voorafgaande beschouwingen.

12

Sluiten