Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

komen, waar de bevaarbaarheid der rivier door een voorde — d. i. een ondiepe plaats in het water — ophield. Roermond, IJsselmonde, Muiden waren nederzettingen aan den mond van de rivier.

Andere plaatsen zijn ontsproten uit een versterking door de Romeinen of in lateren tijd aangelegd. Zoo wordt in een brief van 722 aangaande Utrecht gesproken van: „monasterium, quod est intra muros in Trajecto castro situm". Vlaardingen wordt door Lambertus Schafnaburgensis als vesting aan Rijnburg gelijkgesteld. Dordrecht is een sterkte in het moerassige bosch Mereweda, door den Frieschen graaf Dirk gesticht, waar deze ook wederrechtelijk tol hief. Ook Nijmegen, de oudste van allen, was een Romeinsche sterkte.

In latere jaren deed het wonen rondom kasteel of klooster gehuchten ontstaan, die de oorsprong van steden of dorpen werden. Amsterdam is het visschersdorp op de goederen van de heeren van Amstel. Haarlem is een oude vestiging op de bezittingen van Haro. Leiden komt bij den burcht der Wassenaersche graven aan de Leithen op, Gouda bij het huis ter Gouw, 's-Gravenhage bij het lustslot van Willem II *).

') Vergeljjk Blok. Eene Hollandsche stad in de Middeleeuwen, P- 18, 19. Busken Huet, deel I, p. 102.

Sluiten