Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kant waakt het stadsbestuur er naijverig voor, dat de gemeenschap door emigratie geen verlies aan vermogen of arbeidskracht lijden zal.

Nog in 1539 worden te Arnhem twee burgers, die tegen hunnen poortereed in hun bedrijf naar Munster hadden verplaatst, met het verlies van twee vingers gestraft.

Meestal gaat het niet zoo streng toe, en laat de stad den emigrant vertrekken, nadat zij het exue of uittogteeld oreheven heeft. Ook de erfenis

O O O

verlaat niet onbelast de stad. De heffing bedraagt gewoonlijk i°/0 van het vermogen, doch vaak ook meer, te Haarlem zelfs 5%. ')

De steden verhoogen hare militaire krachten en vermeerderen haar vermogen, door elders wonenden het poorterrecht deelachtig te doen worden. Deze laatste, meestal inwoners van dorpen, staan daardoor onder het stadsrecht en behoeven in de plaats hunner inwoning geen belasting te betalen. Zij nu, hagepoorters of buitenpoorters, ook wel paalburgers genoemd, zijn de voorvaderen der tegenwoordige forensen. 2)

De dorpen en landsheeren zien dit begrijpelijkerwijze met leede oogen. De hagepoorter deelt in de lusten van zijne woonplaats, niet in de lasten.

') van Rees I, p. 252.

■) In Frankrijk, waar dit gebruik ook in zwang was, sprak men van „forenses". Zie „Luchaire". — Institutions franfaises".

Sluiten