Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In de dagen der Republiek der Zeven Vereeniofde Nederlanden komen andere ethische motieven te voorschijn. Zij leiden de personen naar de stad, nu eens omdat zij het centrum van ontwikkeling en beschaving is, dan weder omdat zij een groote mate van verdraagzaamheid jegens elders om het geloof vervolgden aan den dag legt.

Het grootste gedeelte der immigranten, zoowel vreemdelingen als plattelandsbewoners, richtte evenwel zijn schreden naar de stad, omdat het in haar als centrum van handel en nijverheid of als verbruikende gemeenschap een groot arbeidsveld zag. In de tijden waarin de bestaansbronnen het rijkst vloeiden, was de trek het aanzienlijkst, en de stad, die de gunstigste materiëele voorwaarden aan de vestiging verbond, trok de meeste immigranten aan.

In de negentiende eeuw hebben de economische drijfveeren nog grootere beteekenis verkregen. Zij zijn de voornaamste geworden. In het eerste drievierde deel der eeuw lokte de stad vooral als verbruikende gemeenschap de elderswonenden; in de laatste vijf en twintig jaren hebben de steden, die sfoede arbeidsvoorwaarden aanbieden,

' o

ook als middelpunten van handel en nijverheid groote bekoring op de plattelandsbewoners uitgeoefend.

Sluiten