Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Met kloeken arme, en hand vol zaad,

aanschouwt hoe hij zijn' stappen gaat en zaait"

of wel, als wij ons houden aan het beeld van de Pressensé, die spreekt over een „escalier de géant taillé dans le marbre", - het is ons, alsof wij den Mozes, dien Michel Angelo op een zetel heeft geplaatst, zien opstaan en rustig omhoog schrijden.

Stopford Brooke heeft er zeer juist op gewezen i), hoe wij een zeker verschil kunnen opmerken tusschen de brieven en preeken van Robkrtson, hetgeen vooral hieruit voortkomt, dat de laatsten schilderen, wat hij verlangde te wezen, hoe hij was in zijne beste oogenblikken, hoe hij geworden zou zijn „had his life been less vexed, his heart less fiery, and his brain less attacked by disease."

Beiden evenwel moeten gelezen worden, opdat wij een juist beeld kunnen vormen van zijn persoon; in geen geval mag men alleen afgaan op sommige zijner uitspraken.

Iemand als prof. Gunning doet dit ook niet. Hij heeft dan ook volkomen gelijk, van uit zijn standpunt, als hij zegt: „de edele Robertson heeft de volle diepte van het kruis der verzoening niet gekend. Hem ontbreekt dat heilig rusten in de volbrachte offerande des Middelaars"-'). Wanneer men niet op enkele uitspraken afgaat en men zou er kunnen aanhalen, die deze woorden weerspreken'?), maar op het geheel van zijne denkbeelden, dan heeft prof. Gunning gelijk, - wanneer men namelijk zijne opvatting en die van de Pressensé en Arnoi.d, als maatstaf mag aanleggen.

') Life and Letters, p. 472.

2) Stemmen voor Waarheid en Vrede, 1870, blz. 1089.

8) Merkwaardig zijn b.v. woorden als: „de Zoon des Menschen zet zijn naakten voet op den kop der slang en verbrijzelt hem" (Sermons I, p. 147, Life and Letters, p. 248) of „indien de Herder zich niet had opgeofferd, zoo hadden de schapen zelf het offer moeten zijn" (Sermons II, p. 277), woorden, die ons feitelijk in eene andere sfeer van denken brengen dan zijne gewone opvatting over de vraag, wat door Christus voor de nienschheid werd volbracht.

Sluiten