Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

das Munster. Das Pferd was unsinnig, sasz daruff ein gewappneter Mann, der that als wollt er uns und die Bcmer umbringen,« ') met welke Berners zij blijkbaar 't oog had op de »Schweizerbrüder.« Uit het feit, dat deze geheele partij naar Bern werd genoemd, mag men opmaken, dat veel Doopsgezinden uit die streek zich te Straatsburg hadden gevestigd.

Dat zij met hunne geestverwanten in Zwitserland in nauwe betrekking bleven, blijkt wel uit het volgende. In het laatst van Maart I 540 werden te Straatsburg twee bijeenkomsten van Doopsgezinden overvallen, waarbij er 39 gevat werden, terwijl een dertigtal ontsnapten. 2) Daar de vermaningen van HEDIO. TascH en EYSENBURGER bij hen niet veel uitwerkten, werden de voornaamsten 3) gevangen gehouden voor een twistgesprek. Zij wenschten echter helpers, daar ook de predikanten bijstand van TaSCH en EYSENBURGER ontvingen. Daarom verzochten zij den Raad eenige broeders, die »overvloediger gaven bezaten dan zij om den grond huns geloofs uit te spreken,« uit Zwitserland te mogen ontbieden. <1) De overheid die geen middel onbeproefd wilde laten om ketters tot beter inzicht te brengen, wilde aan twee, ten hoogste aan drie der

') Röhrich, X. h. Th., 1S60. S. 103.

s) Over de bemoeiingen van de predikanten en de Wiedertauferherren met deze gevangenen handelen de raadsprotocollen buitengewoon uitvoerig, vgl. de verslagen der zittingen op 31 Maart; op 3, 5, 7, 9, 12, 19, 21, 28 April; op I, 3, 5 Mei 1540. RöHKICH deelt in Actenstiick XXXVII, Z. h. Th., 1860, s. 119 zulk een klein gedeelte van het raadsverslag van 9 April mede, dat men zich daaruit geen duidelijke voorstelling van den gang van zaken kan vormen.

3) liet gelukte niet terstond de voorgangers onder de gevangenen te ontdekken. Eerst werden de volgende 12 afgezonderd: Amiirosii'S Aliser, Viax Weijbei., Bastian Hertzog, Hans Schmid, Michei. Engelfrid, Jacob Rauch, Caspar Hoffman, Hans Betz, Oster Hans, Jacoh Ringi.er, Jürg Ulrich von Gakenawe en Mathis Borer, vgl. AI. A. II. F... I, fol. 309. Maar het bleek, dat er onder hen nog eenige «eenvoudige en ouschuldigeo lieden waren, die daarop werden vrijgelaten. De andere groep van 27 werd ook geschift; wie daaruit meer welbespraakt en ervaren was dan de rest, werd bij de eerste groep gevoegd, o.a. Ludwig von Heilpru.n*, Peter Walter wever, Gai.len von Stkynach kleermaker; vgl. het raadsprotocol van 1540. fol. 123 v°.

4) Uit den brief van deze gevangenen aan den Raad, M. A. H. E., I, fol. 307.

Sluiten