Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nieuwd, uitgebreid onderzoek een aantal tot nu toe onbekende feiten aan het licht moeten brengen om algemeene instemming te vinden voor zijne onderstelling, dat het Anabaptisme van de Middeleeuwsche sekten afstamt. Er pleiten veel krachtiger argumenten voor de meening, dat de Doopsgezinde beweging uit de Hervorming is voortgekomen, en dat zij in het leven is geroepen door hen, die door de uitkomsten der Hervorming waren teleurgesteld.

In deze zienswijze wordt ook gedeeld door geleerden, die overigens een zeer ongunstig oordeel over het Anabaptisme uitspreken. Ook zij zien er eene eigenaardige, maar ziekelijke uiting van den hervormingsgeest in. Zij beschouwen het als een kind der Hervorming, maar als een ontaard kind. Volgens hen behoorden er allerlei groepen van ontevredenen toe, die met hunne oppositie bij niet weinigen instemming vonden, omdat eene beweging als de Kerkhervorming natuurlijk veel gebrekkigs aankleefde. Deze opvatting wordt o.a. voorgestaan door DOUMERGUE. Als hij de komst van de Nederlandsche Doopsgezinden te Geneve in 1537 gaat bespreken schrijft hij: »Quel ne dut pas être le frémissement de Calvin, lorsqu'il vit accourir a Genève les Anabaptistes, ces adversaires les plus dangereux de la Réformation naissante, ces protestants qui justifiaient contre les protestants tant d'accusations, et même tant de calomnies.« ')

DOUMERGUE staat nog op het standpunt der kerkhistorici

') DOUMERGUE, Jcan Calvin, II, 1902, p. 242. Elders, I, p. 506, heet het: sErancois Ier voulait bieu exterminer 1'hérésie en France, mais il n'en voulait pas moins s'appuyer sur cette hérésie en Allemagne. Comment faire pour envoyer les protestants francais a la mort, tont en couservant les protestants allemands conime alliés ï Le rui chevalier 11' hésita pas, et a la cruauté il a;outa le mensonge. II fit composer un »grand placard« qu'il adressa aux Etats de 1'empire, Ier février 1535, et d' après lequel les pauvres martyrs étaient non seulement des fous, mais des furieux, furiosos magis quant amentes, excités »par 1'ennemi de la vérité et du repos, par le père des dissensions et du mensonge«, d' épouvantables révolutionaires. Cette accusation, auprès de ceux qui avoient été les témoins de tous les exces de Münzer et de ses bandes anabaptistes, était habile évidemment«.

16

Sluiten