Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

opvatting van het in den grond der zaak juiste en aanbevelenswaardige begrip der scheiding.

Dit valsche begrip moet krachtig worden bestreden, door de voordeelen van eene gezonde scheiding op den voorgrond te plaatsen. De zuivere toepassing van dat beginsel zal leiden tot eene samenwerking van den Staat met de verschillende kerken, waarvan de zegenrijke gevolgen niet zullen uitblijven. Maar ook al komt het den eersten tijd nog niet zoover, toch zullen Kerk en Staat rijke vruchten plukken van eene verhouding, waarin door de volkomen gelijkheid van alle kerken en door hare geheele onafhankelijkheid van de wereldlijke Overheid, de kerken onbelemmerd haren invloed kunnen uitoefenen.

De stof voor dit geschrift heb ik ontleend aan de boeken, brochures en dagbladartikelen van Groen ; daarliet evenwel zoo goed als zeker is, dat er ook vele blieven van hem zijn, wier inhoud nog niet door het publiek kan worden onderzocht, is de kennis van zijne beginselen op staatkundig gebied nog altijd onvolledig. Hoewel ik daarvoor meer dan eene poging heb gedaan, kon ik geen inzage krijgen van de verzameling brieven, in verschillende jaren aan hem geschreven, welke zich in het Rijks-Archief bevindt, o. a. omdat aldaar aan eene nieuwe rangschikking van deze werd gearbeid.

Over enkele dingen, als de zoogenaamde verandering van Groen's staatsrechtelijke gevoelens omstreeks het jaar 1862, en het weder aan de orde stellen van de facultatieve splitsing in 1870, die nog altijd niet volkomen zijn opgehelderd, zullen de brieven dezer rijke collectie voorzeker veel licht kunnen verspreiden.

Sluiten