Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

invloed der Gemeenten gebroken,1) en, door het verbod van lastbrief en instructie de willekeur van een centraliserend en reglementerend hoofdbestuur gevestigd, en, in plaats der wezenlijkheid, een bedriegelijk schaduwbeeld van representatie is gesteld."3)

Herhaaldelijk werd door den Koning erkend, dat het wereldlijk gezag onbevoegd was eenige verandering te maken in eenige zaak betreffende de geloofsleer der Hervormde Kerk. „Op Zr. Ms. last, werd .... verklaard, dat de Koning geene vrijheid heeft om over leerstellingen te oordeelen, veelmin 0111 veranderingen daarin te provoceren; dat Hoogstdezelve evenmin besluiten mag nemen omtrent de Hervormde als omtrent de Roomsch-Catholijke leer; dat Hij nooit eenigen inbreuk vermag en nog veel minder wil maken of doen maken op de Godsdienstleer der Hervormde Kerk." ')

Uit klonk weliswaar zeer geruststellend, maar gaf in den grond geenerlei waarborg, na hetgeen er met de Hervormde Kerk geschiedde. „Behoort tot de Kerkleer niet de Kerkvorm?" vraagt Groen naar aanleiding hiervan.4) ..De Nederlandsche Hervormde Kerk, terwijl zij

'I In het Handb. der Gesch. laat Groen (bl. 780) op de woorden : „vernietiging van den invloed der Gemeenten" volgen:

ten gevalle eener soort van aristocratische hierarchie, uit-

loopende op de willekeur van een centraliserend en reglementerend hoofdbestuur, uit den aard der zaak, even oppermagtig tegenover de Kerk als dienstvaardig en buigzaam jegens het Gouvernement."

Adres aan de algem. Synode der Ned. Herv. Kerk enz. 1842. bl. 40.

■') I)e Maatregelen enz., bl. 19.

') Handb. dek Gesch., bl. 780.

Sluiten