Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

rijker door, maar landen en volkeren zijn geen individuen en krijgt het geographisch begrip Nederland van het geographisch begrip Nederlandsch-lndië zijn voorschotten niet terug, dan moeten hier óf behoeften onbevredigd blijven, waarvoor anders geld aanwezig zou geweest zijn, óf de duimschroeven der belastingen zouden nog krachtiger moeten worden aangezet. Zoo dit geen praktische gevolgen bij uitnemendheid zijn, weet ik het niet.

Ik keer terug tot de Indische begrooting voor 1889 en kom tot een merkwaardige rede van mr. S. van Houten '), die het mij vergund zij ten deele over te nemen:

„Als men spreekt over Indië, moest men eigenlijk beginnen met het geven van eene definitie, wat men daaronder „verstaat.

„Voor mij is Indië in de eerste plaats een geographisch „begrip, verder is het een administratief begrip. Veelal bedoelt „men bij het bezigen van het woord Indië slechts een groep

„ambtenaren Als men nu beweert, dat er moet zijn vol-

„maakte afscheiding van financiën, dat deze begrooting in „Indië moet worden vastgesteld, verzuimt men er rekening „mede te houden, dat Indië op dit oogenblik nog niets anders „is dan een administratief en geographisch begrip, en aldaar „zelfs niet de eerste omtrekken te vinden zijn eener internationale „persoonlijkheid, aan wie volkenrechtelijk de verantwoordelijkheid „zou kunnen worden gelaten van de handelingen, welke het „bestuur daar pleegt.

„Wanneer men spreekt van zoodanige financiëele afscheiding „en alles wat daarmede samenhangt, en wil, dat dit alles worde „onttrokken aan de Nederlandsche wetgeving, dan stelt men „als het ware het dak op het huis, waarvan de fundeeringen „nog moeten worden gelegd.

„Wanneer wij er toe zullen zijn gekomen, dat in Indië het „bestuur ook met de locale medewerking der ingezetenen zoodanig „georganiseerd is, dat feitelijk de verhouding tusschen moederhand en de koloniën, of sommige deelen daarvan, zal zijn „geworden tot eene soort van personeele unie, en er slechts „één draad los zoude zijn te knippen om Indië eene internationale „persoonlijkheid te doen worden — dan is men tot het punt

') Handeliugen tweede kamer 1888/1889, blz. 248.

Sluiten