Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„minder bekreunde dan sedert en die zich door niets zoo zeer „dan door do slordigheid van hare redactie onderscheidde, dus „op een enkel woord te vatten? Indien de woorden „„bij uitsluiting" " niet dienden om aan de Staten-Generaal elk aandeel „in de regeering over de koloniën te ontzeggen, dan bleven „zij in elk geval onverklaard, want om de wederoprichting van „de oude Compagniën als geheel zelfstandige corporatiën on„mogelijk te maken, waren zij in elk geval overbodig. Om dat „doel te bereiken, was het genoeg dat den Koning het opperbestuur werd toegekend, een bestuur dat op zich zelf reeds „het bestaan van zulke zelfstandige corporatiën buiten sluit".

Dit betoog verraadt m. i. zwakte. Mocht Thorbecke verweten worden, dat hij de Grondwet „op een enkel woord vatte", Buys richt, wanneer hij zich aan de woorden „bij uitsluiting" vastklampt, dit wapen tegen zichzelven.

Mogen wij hechten aan Van Hogendobp's uitspraak als president der commissie? Immers neen! Zij wordt door wat hij later schreef te-niet gedaan. En is het nu zoo onmogelijk, dat de woorden „bij uitsluiting" iets overbodigs inhielden, waar volgens den geleerden schrijver zelf de Grondwet van 1815 „zich „door niets zoo zeer dan door de slordigheid van hare redactie „onderscheidde" ?

Uit de Constitutie van 1806 in de Grondwetten van 1814 en 1815 overgegaan, zijn de woorden „bij uitsluiting" ook in het stelsel der enge uitlegging niet zinledig.

In deze opvatting sta ik niet alleen. Wanneer wij het belangrijk „Geschiedkundig overzigt van het ontstaan van het „gemeen overleg tusschen de Regering en de Staten-Generaal, „aangaande de koloniën" opslaan '), vinden wij op artikel 36 der Constitutie van 1806 aangeteekend: „De beteekenis der „woorden „bij uitsluiting" in dit artikel voorkomende, is duidelijk, wanneer men bedenkt, dat de raadskollegiën, die na de „ontbinding der vroegere Oost- en "West-Indische kompagniën „met het bestuur der koloniën waren belast geworden, pas „waren opgeheven. Men wilde voorkomen dat het koloniaal „bestuur andermaal aan partikulieren zou worden overgedragen „of geoctroyeerd." En bij artikel 36 der Grondwet van 1814 lezen wij: „Wij vinden hier de woorden „bij uitsluiting" weder

') Handelingen en geschriften van het Indisch genootschap, 1859, blz. 268 en 260. Door wie(u) dit overzicht is samengesteld, is mij niet gebleken.

Sluiten