Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zonder daarover eerst partijen gehoord te hebben,1 een rechtsgrond irrelevant kan verklaren, en door een z. i. juisteren vervangen. A fortiori zal dus wijziging kunnen plaats grijpen, waarover de tegenpartij zich icèl kan uitlaten. Buitendien wil men een bevoegdheid van den rechter aan partijen niet onthouden, (laar deze, door tot den rechter gerichte hints, de onbevoegdheid toch tot een formeele zouden kunnen maken. Nimmer is dan ook aan partijen deze faculteit ontzegd, mits maar de feiten, waaruit de verschillende gevolgtrekkingen worden gemaakt, dezelfde blijven.2 Immers is van rtc/«everandering in dat geval daarom niet te spreken, omdat juridische qualificaties niet behooren tot de factoren, die de identiteit eener actie vaststellen, — hetgeen voornamelijk blijkt uit de mogelijkheid van tegenwerping der exceptie van gewijsde zaak, wanneer iemand in een volgend geding dezelfde feiten, doch onder een anderen rechtsgrond gebracht, te berde brengt.3

Hier nu raakt dit vraagstuk aan de leer der actieverandering, omdat het in tallooze gevallen juist de vraag is, öf de feiten dezelfde zijn gebleven. Hoewel door den Hoogen Raad, die in cassatie is geroepen te onderzoeken, of art. 48 Rv. al dan niet geschonden is, een tamelijk uitgebreide, hoewel meest op verdedig ingsgronden betrekking hebbende, casuïstiek is geschapen, ontbreekt een vaste leiddraad.4 Onbetwistbaar is, dat de naam, door den eischer aan zijn actie gegeven, niet ter zake dienende is, en tijdens het geding door een andere kan worden vervangen;5 eveneens,

1) Met het vraagrecht van art. 144 kan de rechter partijen zyn meening te kennen geven. Maar dat recht is nieuwer dan arl. 48.

2) Zie de jur. pr., opgegeven by Gerritzen, Het ontstaan etc., 158.

3) Kuhn, Gewysde, 87, met voorbeelden.

4) \ aag ook het criterium der c. un. C 2. 11, verplichtend den judex,, id supplere et proferre, quod sciat legibus et juri publico convenire."

5) Wetzell 956 n. 59; Savigny, Syst. V, 148 v; Middelburg R. B. 1878, 120 v (aard der actie niet door 'seischers qualificatie bepaald); den Haag W. 7068 (koop of aanneming); Utrecht W. 7365 (aanneming of voorw. koop); Hof Amsterdam W. 7176, vern. rb. Haarlem.— Verder verwisseling van namen der bezitsacties.

Sluiten