Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bepaling van den pleitdag verkeert de zaak in staat van wijzen,1 en zou de rechter alléén op de stukken recht kunnen doen.2 Slechts liet schriftelijk geposeerde bindt den rechter, terwijl in Duitschland daarentegen de schrifturen de mondelinge behandeling alleen voorbereiden.Dat Duitsche beginsel der Mündlichkeit wordt in ons strafproces gehuldigd, terwijl ook hier, op een enkele uitzondering na, een schriftelijk stuk de basis der mondelinge uiteenzettingen vormt.4 Wie nu heeft voor dit geding ooit een ruime mogelijkheid van verandering bepleit'? Ook in het dagvaardinglooze geding voelden kantonrechter kennen wij de oraliteit zeer zuiver.5 Maar overigens is „het onze eigenlijk een schriftetijk proces.""

Zijn nu in beide proces wetgevingen de pleidooien van geheel verschillend karakter, met de voorafgaande schrifturen, de Schriftsatze, is het niet anders. De duitsche conclusies zijn facultatief, waarvan een onmiddellijke consequentie is het voorschrift, dat beide partijen tot het einde der terechtzitting gegevens in het geding kunnen brengen, al kan dit verdaging ten gevolge hebben, en al kunnen chicaneus te laat aangevoerde verdedigingen van den gedaagde buiten beschouwing blijven.' Is hieruit reeds af te leiden, dat veranderingen van in de conclusies gestelde gegevens mogelijk zijn, uitdrukkelijk zegt nog g 2(58, dat, mits de Klagegrund maar onveranderd blijve, „die thatsachlichen oder rechtlichen Anführungen erganzt oder berichtigt werden" kunnen.

Zouden wij nu oppervlakkig meenen, dat in ons geding, waarin de conclusies bronnen van gedingstof zijn, van wijzig-

1) Art. 255, 2e 1. Ook hieruit blijkt het suhs:diaire karakter der pleidooien, v. Kossem ad art. 2(7 n 2.

2) Art. 1*4, le 1. Faher in Themis 1H81, 395: vuurwerk na een diner. Iiinger l.c.38v,en, eveneens afkeurend v. Hamel in N B 1H69, 334.

3) Zie praeadv. v. Geuns, Jur. V. 1881, 313.

4) Duidelijk in art. 211 Sv. Uitzondering in art. 191. 5) Artt. 43 HO, 99 Rv.

6) Faher in N. B. 1880, 407- Paulus, Burg. ged. Kings Kenrh 69. Zie nog Leeuwarden W. 297

Groningen W. 2657. Anders tegenwoordig Faure 11 136 v.

7) H 272, 278, 279.

Sluiten