Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Kreise" veroordeeld»). Eindelijk, door te beweren dat een verbinding van agape en doop ongehoord zou zijn, wanneer de eerste niet tevens de eucharistie (gelijk de doop, een sacrament) omvatte. Wij behoeven niet te onderzoeken in hoeverre de doop voor onzen schrijver werkelijk sacrament was — want we kunnen wijzen op Sm 71, waar de eucharistie in verbinding met de proseuche (ook volgens Zahn geen sacrament) voorkomt, ten bewijze dat de samenvoeging van een sacramenteele en een gewone cultushandeling voor onzen schrijver niets ongehoords was. Ook deze plaats mag niet als bewijs in Zahn's betoog gelden.^ Rest zijn 4lle argument, ontleend aan dezelfde plaats Sm 8 en steunende op de bewering dat zoowel van de eucharistie als van de agape de verhouding tet de proseuche dezelfde is. * Den Gegensatz zu dem Gottesdienst, in welchem der Bischof und die ganze Gemeinde betet (Proseuche), bildet nicht wie beim Abendmahl (Eucharistie) eine Mehrheit mehr privater

Zusammenkünfte, sondern das einfache wegbleiben aus

dem Gottesdienst", heet het2). Welnu, in de woorden o4* Hov ianv x°>Q'S ToC !™™ónov o«« |3cmxfaiv ofiw noutv, bestrijdt

onze schrijver evenzeer de praktijk van afzonderlijke samenkomsten; bewijs dat agape en eucharistie één zijn. Al dadelijk merken we hier tegenover op, dat hetzelfde van den doop geldt, zoodat we op grond van deze plaats met tot eenhei van eucharistie en agape mogen besluiten, zonder tevens het baptisma als derde daarbij op te nemen. Wat allerminst Zahn's bedoeling is. Maar bovendien zullen we zien dat de door Zahn ontdekte tegenstelling van „Sonderfeier" tegenover de eucharistie en van „einfaches Wegbleiben" tegenover de proseuche, niet is te handhaven. Zahn beroept zich op een viertal plaatsen, die we achtereenvolgens zullen nagaan.

a. Ef B8-11 in tegenstelling tot Ef 13. In cap. 5, waar de schrijver zich klaarblijkelijk richt tot hen die „einfach weg-

') Lightfoof» argument, dat ook de interpolator hier vermelding van de eucharistie verwachtte, bewijst alleen dat deze de plaats n.et verstond. 5) A. w. [zie bl. 13 N". 1] S. 345.

Sluiten