Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

oordeel voegen, dan trof het niet de natuur, maar den Schepper. In het leven is echter op elk oogenblik een ideëele faktor werkzaam en deze is de grond der zedelijke waarden; en de waarden zijn de vrijheid in de menschelijke gedraging, die niet anders kon zijn, dan zooals zij is.

Uit al dit blijkt dus dat, hoewel het kausalistisch determinisme de zedelijke waarden en waarde-onderscheiden opheft, het idealistisch (of ethisch) determinisme, dat is het determinisme der aktiviteit, juist een systeem van theoretische bevestiging der zedelijke waarden is: een systeem der Vrijheid. Het kausaal determinisme bepaalt de determinatie van het objekt uit, en is dus de ontkenning van het subjekt, derhalve ontkenning der waarden, daar deze in het subjekt zijn gegrond. De aktiviteitsleer integendeel acht de determinatie te geschieden van het subjekt uit.

Sluiten