Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der verschijnselen door middel van het verhoudingsalgemeene (klassifikatie en positiebepaling). Op deze wijze worden de verschijnselen in het alomvattend systeem der orde ingevoegd.

Bij deze eerste taakvervulling strekt het vergelijkend denken den logos als werkmethode, terwijl het identiteitsoordeel uitdrukmiddel ') en schematisatie het resultaat is.

III

I)e voortgang van vergelijkend denken tot betrekkend denken, «lat de verhoudingen tot betrekkingen herleidt, met afhankelijk heids-oordeelen als uitdruks-middel en niet begrijpen als resultaat. — De kwestie tusschen realisten en nominalisten.

Het Algemeene als gesehiedwet is hier middel des verbands.

Gelijk wij zeiden is het logisch werk een verbandstelling tusschen de bestanddeelen van de bewustzijns-stof (de bizonderen). Het klassifikatie-begrip nu is geen voldoende verband-middel, en ook is het logisch verband niet slechts relatie, maar evenzeer konnexie. Na de bestaande verhouding tusschen verschillende bestanddeelen van onzen bewustzijns-inhoud te hebben vastgesteld, willen wij deze verhouding herleiden tot een

1) Identiteits-oordeel is elk oordeel waarin een opzicht van gelijkheid wordt uitgedrukt: de walvisch is een zoogdier (subsumtie). Aristoteles is de leermeester van Alexander (identiteit). De identiteits-oordeelen, waarin een bepaald verhoudingsbegrip wordt toegepast , moeten dit begrip mede uitdrukken: warm is tegengesteld aan koud, enz.

Sluiten