Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wij zien het onderzoek van Sextus in de aangevangen richting voor tstr even tot een nieuwe ontdekking: dat ook het denken geen grond heeft in de waarneming. Ook hier zou een idealistische strekking het betoog kunnen leiden; men herinnere zich slechts der Platonische dialektiek, welke de ontkenning beoogt van den zinnelijken grond des denkens, de bevrijding van het denken uit de zinlijkheid, en de vrije vlucht der idealistische intelligentie viert. Nochtans is het bij de sceptiek niet zoo bedoeld. Men wil aan het denken de stof ontnemen; men wil de reflexie machteloos maken door de overweging, dat niets ons tot een denkresultaat overleidt: wij staan in de waarneming, leert de scepticus, hierin tien Stoischen wijsgeer volgende, dien hij te vervolgen zich voornam — wij staan in de waarneming en van daar leidt geen weg tot een intelligibel resultaat: de reflexie vermag uit de waarneming niets voort te brengen.

Het is do Stoische leer van het Teeken lov) welke hier bestreden wordt. Tiet „Semeion" wordt genoemd in tweeërlei zin. Vooreerst bestaat het herinnerend, Teeken, welks waarde door de sceptiek niet ontkend Wordt. Het komt voor, waar van twee te zamen geziene verschijnselen één wordt voorgesteld en het ééne de herinnering aan het andere wekt: zoo is do rook herinnerend teeken van het vuur. Maar het Semeion Waarom het hier te doen is, is bewijzend Teeken: een waarneembaar verschijnsel, dat, vanwege zijn natuur en gesteldheid bewijs geeft aangaande het on-waarneembare; „vvinelov 'svieixriKÓv" is de waarneming als grond van algemeene waarheden des verstands — zoo is de waarneembare lichaamsbeweging een teeken van gebeurte-

Sluiten