Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

neergeveld. Hoe is dan een verband mogelijk tusschen t bizondere en t algemeene, zoo het algemeene niet uit het bizondere volgt? Ziehier een vraag, waarop de scepticus gaarne het antwoord schuldig blijft; hij zal geen poging doen het gesloopte teeken weder op te richten: hij heeft niets noodig dan het negatieve resultaat. In onze eind-waardeering van de beteekenis der sceptiek, komen wij op deze overweging terug.

Is dan voor onmogelijk verklaard uit het waarnemingsoordeel tot het verstands-algemeene te besluiten, omdat

het algemeene niet later is dan het waargenomene

dan stelt Sextus de kloof tusschen beiden nog onherroepelijker vast in zijn tweede punt. Om de geldigheid te bewijzen van het teeken, zou het teeken te voren moeten zijn aangenomen. Dat is, men gaat uit van de tegenstelling (kloof) tusschen waarneming en denken; immers hoe zou men uit het eene tot het andere willen besluiten zoo ze niet gescheiden waren - anders ware geen besluit, geen overgang, geen brug tot het denkalgemeene van noode. Zijn ze gescheiden, dan kunt ge de scheiding niet overbruggen met uw konklusie, tenzij gij weet dat zulks mogelijk is; gij kunt wel uw algemeene konklusie uitspreken, voorwendend haar uit de waarneming te hebben gedistilleerd; maar zoo gij niet eerst de mogelijkheid zulker konklusie bewezen hebt, zijt ge niet verzekerd van haar geldigheid. Maar zie, deze mogelijkheid kan niet bewezen, want het bewijs berust op de veronderstelling der mogelijkheid: alzoo kunt ge de kloof niet overbruggen. Er is geen overgang van de waarneming tot het denken. Het denken heeft in de ivaarneming geen grond; het is even grondeloos als de waarneming zelf.

Sluiten