Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

delijk. En te betreuren is dit, evenzeer voor het werk als voor den vakman. Er wordt nu wat meer en sneller geproduceerd, maar in de plaats van het degelijke en duurzame kunstwerk van vroeger, is veelal getreden het stirrogaat.

De vakman levert meer arbeid in denzelfden tijd; maar hij kan met meer zich zelf, zijn opvatting aan dien arbeid geven, aangezien hij met het geheel bewerkt, maar slechts een deel. Daardoor gaat bij hem veelal de persoonlijke belangstelling in zijn arbeid en daarmede de hoogere arbeidslust verloren. Voor de voldoening, welke de ambachtsman voorheen zocht en ook genoot in het door tem geleverde werk, dat, als geheel, het gevolg was van zijn opvatting, toewijding en vlijt, is in de plaats gekomen: de prikkel van het hoogere loon, het belang van den vakbond, waartoe hij behoort en het staan op de rechten welke de in de Vakvereeniging aangesloten vaklieden pogen te handhaven.

Van een bond van alle vakgenooten, met liefde voor hun werk is de vakvereeniging geworden : de eenzijdig sociale of politieke factor, het wapen in een strijd.

Dat daarmede veel verloren is gegaan van 't geen het ambacht voorheen bezat aan beteekenis en moreele vormingskracht, lijdt geen twijfel. J

Maar dat wil niet zeggen, dat de opleiding voor het vak in de werkplaats thans met meer mogelijk of wenschelijk zou zijn. Deze opleiding moet alleen nn plaats hebben overeenkomstig de nu p~ewijzigde behoeften en toestanden.

En dat deze opleiding in de werplaats nog noodig is, springt evenzeer in het oog.

Dit is duidelijk, in verband met de tegenwoordige eischen, aan vele vakken gesteld en ook, omdat het vakonderwijs niet overal en in elk opzicht in de tegenwoordige behoeften aan eene practische vakopleiding kan voorzien.

Heeft de arbeidsverdeeling en de machine het vroegere handwerk voor een deel verdrongen, aan de andere zijde heeft de machine in de werkplaats en in de fabriek aan het handwerk een nieuwe beteekenis en dikwijls welkomen steun gegeven.

Vele takken van nijverheid, zoowel de metaalarbeid als de houtbewerking, de graphische reproduktie e. a. eischen veel en belangrijken handenarbeid.

De gelukkig toenemende eischen van de toepassing der kunst op de nijverheid, in de inrichting van onze woningen en van onze kleeding, ook in de vrouwelijke handwerken, vraagt weer meer om

Sluiten