Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De vrijheid van bedrijf en die der drukpers werden gewaarborgd. Aan ieder werden gelijke staatsburgerlijke rechten toegekend. De vrijheid van geweten bleef gehuldigd en tevens bepaald dat geene burgerlijke voor- of nadeelen aan de belijdenis van eenig kerkelijk leerstelsel mocht gehecht zijn.

Op de grondwet van 1798 zijn echter verschillende andere grondwetten gevolgd en de staatkundige toestand was oorzaak, dat, hoewel de republiek bleef bestaan, men op verschillende vroeger aangenomen beginselen van den regeeringsvorm terugkwam. Dit was al dadelijk in 1801 het geval en daarna werd de Fransche republiek in een keizerrijk veranderd en werd onder invloed van keizer Napoleon, in 1805 weer een nieuwe constitutie gemaakt, waarbij een Raadpensionaris, Rutger Jan Schimmelpenninck, met bijna koninklijke macht aan het hoofd der zaken werd gesteld. Dit was het begin van het einde. De republiek was Napoleon een doorn in het oog en hij bracht het dan ook door zijne bemoeiingen zoo ver, dat reeds het volgend jaar de republiek door een koninkrijk vervangen werd. Napoleon's broeder Lodewijk werd koning van Holland en deze gaf, in 1806, weer een nieuwe constitutie. \ oorloopig was dit de laatste; want reeds in 1809 noodzaakte Napoleon zijn broeder afstand van de regeering te doen en daarop werd ons land bij Frankrijk ingelijfd, totdat onze onafhankelijkheid bij den val van Napoleon in 1813 werd hersteld en Willem Frederik, prins van Oranje, zoon van den verdreven stadhouder, werd uitgenoodigd, de regeering over de Nederlanden te aanvaarden. Hij werd uitgeroepen tot souverein vorst, hetgeen zooveel beteekent als oppermachtig gebieder; maar desniettemin werd in 1814 een grondwet gemaakt, waarbij Staten-Generaal als vertegenwoordigers van het volk met de wetgevende macht werden bekleed; ook overigens de betrekkingen tusschen vorst en volk werden geregeld en de gronden der staatsinstellingen werden vastgesteld.

Hierop volgde de vereeniging met België door de besluiten van het Weener-congres, dat na den val van Napoleon de zaken van Europa regelde. Nederland, met België vereenigd, werd toen een koninkrijk der Nederlanden en dit maakte het ontwerpen van een nieuwe grondwet noodig, die in 1815 tot stand kwam.

Vooral in de Zuidelijke provinciën was men met deze grondwet alles behalve ingenomen. Met name de daarin voorkomende bepalingen omtrent den godsdienst vonden een levendig verzet bij de geestelijk-

Sluiten