Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

maker van een muzikaal voortbrengsel, arbeid des geestes verricht; maar onder welke afdeeling zal men b.v. den politieambtenaar en verschillende andere ambtenaren en beambten rangschikken?

Men zal ze noodzakelijk tot beide categoriëen moeten rekenen. Men houde intusschen goed in het oog, dat ook zij arbeiders zijn, in economischen zin, even als b.v. de rechters, de geestelijken, de geneeskundigen, de onderwijzers. Zonder den arbeid en de wetenschap dezer personen zou de maatschappelijke arbeid in het algemeen, niet of slechts ten deele of zeer gebrekkig kunnen worden volbracht.

Hieruit volgt dat men alle personen, zelfs de schijnbaar zoo nuttelooze krijgsman, als arbeiders in economischen zin beschouwen moet. Niet omdat de krijgsman in tijden van oorlog vele zaken vernielt of waardeloos maakt, maar omdat hij, hetzij door den vrede te \ erzekeren of de rust te herstellen, den ongestoorden en ordelijken gang van den maatschappelijken arbeid op zijne wijze helpt bevorderen.

Moet hieruit de stelling worden afgeleid, dat

alle menschen arbeiders zjjn?

Door de bevestigende beantwoording dezer vraag zou men weer te ver gaan.

Het staat vast dat alle menschen iets van de maatschappelijke voortbrenging verteren en dus waarde vernietigen, maar het is slechts de vraag of zij ook iets bijdragen om de maatschappelijke voortbrenging te vergrooten of te bevorderen, hetzij dan rechtstreeks, zoodls de werkman die voor het brood werkt, hetzij zijne vrouw, die voor de huishouding en de opvoeding der kinderen zorgt.

In dezen zin kan men dan ook alleen

bedelaars en landloopers

als niet-arbeiders beschouwen; en daar het van zelf spreekt, dat al wat tot voldoening aan de maatschappelijke behoeften noodig is. op de eene of andere wijze moet worden voortgebracht en en daartoe arbeid noodig is, behooren dus allen daartoe iets bij te dragen, namelijk voor zoover zij daartoe in staat zijn.

Behalve de onnatuurlijke uitzonderingen, die wij boven noemden,

Sluiten