Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ringen vervangen. Het eene staat met het andere in verband en is er een gevolg van.

Moeilijk is het te zeggen, en trouwens ook geheel nutteloos te onderzoeken, aan welke zijde hier de meeste schuld bestaat en het zou wellicht voor de partijen zeiven beter zijn dat zij er ten slotte toe kwamen om hare eigene en gemeenschappelijke belangen beter in te zien. Maar het algemeen maatschappelijk belang lijdt te veel door den cngeordenden toestand, die vroeger hoegenaamd geen bezwaar opleverde, maar, in verband met het veranderde samenstel van het arbeidswezen en de wijze van werken zelve, langzamerhand een onhoudbaar karakter aanneemt.

Men mag bij de beoordeeling van dit punt ook niet alleen letten op de werkstakingen op groote schaal, die met verstoring van orde of gewelddadigheden gepaard gaan, maar wel degelijk ook op die tallooze kleinere, die, schier ongemerkt, bijna dagelijks voorvallen, en, in één woord, op al die op zich zelf geringe stoornissen in den geregelden gang van het werk, die te zamen genomen wellicht nog de meeste beteelcenis hebben.

Laat ons echter nog een oogenblik bij de groote, geruchtmakende werkstakingen stilstaan. Hoe ontstaan zij '? Door geschillen over loon, over toezicht, over kortingen en andere bijkomende omstandigheden, zooals werkuren en dergelijke, die door een goed contract in alle opzichten konden worden vermeden.

Hoe worden zij op touw gezet en uitgevoerd? Meestal onvoorbereid, in een vlaag van ontevredenheid, zonder dat men zich van zijne eigene krachten bewust is. Toegeven na een schijn van bevrediging is meestal het einde. Zelden wordt iets wezenlijks verkregen. Dan zijn duizenden werkuren verloren gegaan, in ledigheid doorgebracht. Het inkomen, het gezamenlijk inkomen van werkgevers en werknemers is verminderd. De algemeene geest en de onderlinge verhouding zijn slechter geworden. Geld om in de behoeften der gezinnen te voorzien, is er meestal niet of niet voldoende. Vaak moeten dan giften worden aangenomen en gelden die bestemd waren om tot de algemeene welvaart mede te werken, worden aangewend om een toestand te bestendigen, die juist het tegenovergestelde bewerkt.

Zeer vaak wordt niets bereikt dan zedelijk en stoffelijk nadeel en dit nadeel wordt niet meer hersteld, ook dan niet, wanneer er eene schikking tot stand komt die de werknemers bevredigt.

Het is dringend noodig, dat de verhouding tusschen patroon en

Sluiten