Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eveneens in 't grove slechts in de tweede differentiaalquotienten iets uitwerkende door ons eigen lichaam uitgeoefende invloeden) als vruchtbare hulpbegrippen konden worden ingevoerd.

Ook heeft men opgemerkt, geschikte coëfficiënten voor lichamen, massa's genoemd, zoo te kunnen invoeren, dat men dikwijls systemen als wat men noemt ongeveer geïsoleerd kan beschouwen, wanneer men n.1. opmerkt dat de beweging van het zwaartepunt ongeveer rechtlijnig en eenparig is, en in het zwaartepunt een ongeveer invariabele as van maximaalmoment der relatieve beweging aan te wijzen is.

Men heeft daarom in de wiskunde der mechanica het beginsel van gelijkheid van actie en reactie ingevoerd, en noemt systemen alleen dan geïsoleerd, als de beweging van het zwaartepunt streng rechtlijnig en eenparig is. En zoowel een mechanica der rigide lichamen als een theoretische astronomie blijken practisch te beheerschen met een uit de begrippen van kracht en massa opgebouwde wiskunde.

Het essentieele er van ligt gecondenseerd in de bewegingsvergelijkingen van Lagrange; en het is gebleken, dat bijna alle gedeelten der physica, waar men met omkeerbare veranderingen te doen heeft, zich door analoge vergelijkingen laten beelden. ')

Poincaré 2)heeft bewezen, dat vooraldieverschijn-

') terwijl de overige door aanvulling met de principes der thermodynamica zijn te beheerschen.

•) 1. c. Chap. XII.

AAechanisehe natuurverklaringen.

Sluiten