Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

opvatten als te zijn de louter werktuigelijke werkingvan het bloote verstand. Daaraan getoetst, moet veel worden miskend, waarvan de hoogere rede, de ideale eendrachtelijke samenstemming van verstand en gevoel, met onweerstaanbare kracht zich bewust is als onloochenbaar bestaande, al zij het bloote verstand volkomen onmachtig daarvan eenige verklaring te geven.

In zijn werk «De Beschaving; hare oorzaak en hare genezing», bij eene critiek op de hedendaagsche wetenschap, bij welke gelegenheid hij haar ten laste legt het spoor te zijn bijster geraakt, omdat zij bij hare onderzoekingen het gevoelsbestanddeel stelselmatig uitsluit, zegt Edw. Carpenter, dat de grondwaarheden des levens voor alles zijn gevoeld; van daar dat axioma's, ofschoon onverklaarbaar, in den grond toch waarheden zijn. Pytagoras, El'Clides, Pascal e. a. hebben, evenals de dichter zijne schepping, de axioma's der wiskunde het eerst van alles gevoeld en eerst daarna hebben zij hunne theoriën en wetten op die axioma's opgebouwd, door de werking van het verstand.

De eendrachtelijk overeenstemmende samenwerking van dit voelen met die van het verstand, kan v eilig* \\ orden aangenomen als de werking* der

Sluiten