Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van zulk een tijdperk op een volgend, kwalen van allerlei soort als verraad, bedriegerij, wreedheid, oorlog, zich zullen openbaren ; en dat tengevolge van deze misslagen, de menschenliefde zal verkoelen. Voor mij zijn deze woorden in 't geheel geen bovennatuurlijke voorspelling ; zij wijzen erop dat wanneer de godsdienst en de dagelijksche gang van zaken, waarin de menschen leefden, vervangen wordt door eene andere — wanneer de oude maatschappij in elkaar zal storten en plaats zal maken voor eene nieuwe, zich noodwendig groote opstanden, wreedheden, bedriegerij, verraad, allerlei misdaden, zullen voordoen, terwijl door deze misdaden de naastenliefde, 't meest noodzakelijke en belangrijke voor 't maatschappelijk leven, zal verkoelen.

Dit gebeurt tegenwoordig, niet alleen in Rusland, maar over de geheele christelijke wereld, met dit onderscheid, dat wat elders in 't verborgen bestaat, zich in Rusland open en duidelijk openbaart.

Ik acht het leven van de christen volken juist op de grens te zijn gekomen die de stervende oude eeuw scheidt van de nieuwe die geboren wordt.

Juist nu, denk ik, dat die groote hervorming begint te werken, die zich sedert 2000 jaar voorbereidde in de christelijke wereld — eene hervorming die tot doel heeft het verbasterd christendom — berustende op de macht van den één, en op 't slavendom van den andere, te vervangen door 't ware christendom, door gelijkheid, en de ware vrijheid: persoonlijke vrijheid voor alle redelijke wezens.

Ik zie de uiterlijke kenteekenen van deze hervorming in den scherpen klassenstrijd, bij alle volken in de koude wreedheid der rijken ; in de overprikkeling en wanhoop der armen ; in de steeds stijgende bewapening der Europeesche staten, in de uitbreiding der niet te verwezelijken, socialistische leerstellingen, verschrikkelijk door hun despotisme, en prachtig door hunne lichtzinnigheid.

Sluiten