Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In zijne voorstelling sluit de ethische zijde zeer eigenaardig en behendig aan bij zijne kennis der natuurwetenschappen, die bij Graham zeer ontwikkeld was. Toch hebben zijn anatomische en physiologische studies op eigen hand hem vaak tot misverstanden en verkeerde eindresultaten gebracht, zooals leeken met een onvoldoende voorbereiding dit zoo moeielijk kunnen vermijden. Ofschoon zijne meeningen en resultaten de kritiek der wetenschap niet kunnen doorstaan, zullen we toch zijn naam met dankbaarheid herdenken, als van den uitvinder van het Graham brood, dat een kostbare vermeerdering van het menschelijke voedsel geworden is.

In Frankrijk beproefde ongeveer terzelfder tijd J e a n Anton G 1 e ï z è s (1773-1843) het zaad van het Vegetariaat uit te strooien; maar het heeft geen kiem gezet. On n'est jamais trahis que par les siens. *) Dit spreekwoord van zijne landslieden heeft zich aan G 1 e ï z è s zelf bewaarheid. Het is bijna ironie van het noodlot, dat hij gedurende zijn leven, en ook later nog, alleen in Duitschland gehoor gekregen heeft; ook tegenwoordig nog wordt hij hier als een der stamvaders van de leer vereerd. G 1 e ï z è s was een stoïcijn en asceet van 't ergste soort, die het dieren dooden voor het zwaarste vergrijp tegen de grondbeginselen van het christendom hield. Hij had een afkeer van de wereld; en kon het maar niet zetten, dat zijne tijdgenooten hem niet voor den grootsten hervormer van zijnen tijd hielden. In 1840 verscheen zijn beroemd werk „Thalysia" of „La nouvelle existence", onder het liefelijke motto van Ovidius: „Sunt herbae dulces."**) Over de beteekenis van dit werk zal ik later nog spreken, hier wil ik over G 1 e ï z è s zelf nog de kenschetsende mededeeling doen, dat hij ook hield van een goed glas wijn, — wat we meer bij vegetarische propagandisten vinden. Hij behoorde blijkbaar tot die menschen, die water voorschrijven en wijn drinken!

Ook een tweede poging, om belangstelling voor het Vegetariaat in Frankrijk op te wekken, mislukte; zij werd beproefd door

•) Een profeet is niet geëerd in zijn eigen land.

••) Zachtheid is het kenmerk der planten.

Sluiten