Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

staathuishoudkundigen van alle tijden en landen van elkaar verschilden en nog verschillen, — toch is er nooit en nergens, buiten de vegetarische litteratuur, een poging gedaan om een maatschappelijke orde opte bouwen op den grondslag van een voedingsreformat i e. Zouden mannen als Adam Smit h, Ricardo, Care y, B a s t i a t, M i 11, Rau, Roscher, en al onze nieuwere, wereldberoemde economen, een zoo voor de hand liggende mogelijkheid, een factor van zoo groote beteekenis, over het hoofd hebben gezien ? Ook op dit gebied geven de Vegetariërs blijk van hunne leeken-halfkennis, waar het oordeel des onderscheids ver te zoeken is, en voert deze hen tot dezelfde eenzijdige opvatting als op physiologisch-hygiënisch gebied. Allen, die beproefd hebben het Vegetariaat uit staathuishoudkundige motieven te rechtvaardigen, laten in hunne uiteenzettingen het gemis blijken aan nauwkeurige kennis van de verschillende factoren, die te zamen het gecompliceerde mechanisme van eene maatschappij vormen. Ze slaan er geen acht op, dat er naast het voedingsvraagstuk nog vele andere voorwaarden zijn voor de inrichting van eene in alle opzichten bevredigende maatschappij. Om maar eens iets te noemen, herinner ik er aan, hoe dikwijls, in de oudheid zoowel als in den nieuweren tijd, het streven naar vrijheid van beweging voor elk individu op zich zelf door zuiver politieke faktoren werd en wordt bepaald, b.v. in den strijd om het algemeene en gelijke kiesrecht, om vertegenwoordiging van de volksmeening in wetgevende lichamen enz. enz.

Ofschoon de bewijsvoering der Vegetariërs, een staat te willen reorganiseeren op grond van een zuiver voedingsvraagstuk, reeds van te voren een poging genoemd mag worden, die mislukken moet door hare eenzijdigheid, toch zal ik ter wille van de onpartijdigheid, dezen staathuishoudkundigen grondslag van het Vegetariaat aan een critische analyse onderwerpen. Hij is als volgt kortelings saam te vatten. Het eten van vleesch is heel duur, het is een zware druk op den volks-eigendom; het bedrijf en vooral de ongehoorde uitbreiding van den veeteelt ten behoeve

Sluiten