Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat men met eenige zorg had kannen doen voortbranden; doch, al te schaars onderhouden, werd het al spoedig uitgedoofd, en bleef er niets van over dan eenige nawerking in beroepsstudiën en populaire beschouwingen. Twee halve vreemdelingen, Spinoza en Geulincx, door Descartes tot zelfdenken opgewekt, zijn er niet in geslaagd een traditie te vestigen, en zouden eerst na lange jaren door buitenlandsche waardeering in eere worden hersteld. Een nederlandsche wijsbegeerte, met een doorlopende geschiedenis, is nooit tot stand gekomen. Waar door aanwinst van dadelijk toepasselijke kundigheden en verkondiging eener gereede godsdienstleer aan alle redelijke eischen scheen voldaan te zijn, kon een bespiegeling die verder wilde gaan, niet anders dan met onverschilligheid, zoo niet met wantrouwen bejegend worden, als een vermoeiing des vleesches zonder zichtbaar voordeel, en gevaarlijk voor de rust des gemoeds.

In het hooger onderwijs ') moest, zoo men niet van de aloude akademische overlevering, en daarmede van een deel der algemeene achting afstand wilde doen, de wijsbegeerte voortdurend vertegenwoordigd zijn; intusschen de bedachtzame vaderen zorgden wel,

') Vgl. hierover mijn opstel in liet tijdschrift Mind, Jan. 1878: Philosophy in the Dutch Universities, zoomede het begin van dat in de Gids van 1877, 11°. 7: J. F. L. Schröder en zijne wijsbegeerte, en de bijdrage: Arnold Geulincx te Leiden, in de Versl. en Meded. der Kon. Akad. van Wetensch., 3e reeks, deel III, Ainst. 1886. [Vgl. ook het derde hoofdstuk, De hocgescholen, van het nagelaten werk des schrijvers: De wijsbegeerte in de Nederlanden, 's-Grav. 1899/]

Sluiten