Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de wereld, die de meer gevorderde geest oogenblikkelijk voor de ware houdt, veel minder verscheidenheid aanbieden dan zij die op een vroeger standpunt voor de ware gold; zij stelt hem toch in staat 0111 van die vorige, en van wat deze ons verderop vertoonen zal, veel beter rekenschap te geven. Het arbeiderskind, dat nagenoeg geheel in de verschijning leeft, wordt daarin door zijn vader terecht geholpen, omdat deze reeds beter onderscheid maakt b.v. tusschen oorzakelijk verband en toevallige opvolging; en hij gaat, waar hij het noodig heeft, te rade met den natuuronderzoeker, die hem, op grond van bekendheid met nimmer aanschouwde moleculen en krachten, hoewel dan zonder hem van deze te spreken, kan voorlichten bij de behandeling der andersoortige zaken die voor hem en zijne praktijk het eigenlijk bestaande zijn. Terwijl dus de wetenschap den afstand tusschen den denkende en het zijnde oogenschijnlijk vergroot, bewijst zij door het welslagen harer toepassingen, inderdaad tot het zijnde in al nadere betrekking te treden. Waar zij faalt, is zij gerechtigd, dat niet te stellen op rekening van haar natuurlijk onvermogen, maar van haar onvoltooiden toestand. Beweringen omtrent het toppunt dat zij mettertijd bereiken k a 11 of z a 1, zijn uit den aard der zaak voorbarig. Alleen wordt hare. voorstelling van hetgeen zij bereiken wil, van de beschikbare middelen, en van de gemaakte vorderingen, gaandeweg beter bepaald.

Een kennis derhalve die erin berust, geen schepping van een tweede werkelijkheid, maar eenvoudig kennis te wezen, zou din aan alle redelijke eischen voldoen, wanneer zij een zoodanige voorstelling van het bestaande gaf, dat alle maatregelen daarnaar beraamd, hetzij verdere nasporing of praktische behandeling van dingen en bejegening van

Sluiten