Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van eenig voorwerp, gelukt het hem, de leemte te ontdekken waarin hij door een onderstelling heeft te voorzien, m. a. w. de vraag te stellen die hij daardoor moet trachten te beantwoorden. De keus echter onder gegevene elementen, en de bewerking waardoor zij tot de noodige onderstelling worden samengevoegd, vindt slechts bij groote uitzondering plaats in het volle licht van het bewustzijn. Het komt voor dat wij inzien, slechts weinige aanvullingen in overweging te kunnen nemen, die op eene na met het gegevene niet te rijmen zijn; in den regel is de zaak ons minder duidelijk. Evenals een kunstenaar bij de conceptie van een werk van waarde, hangen wij meestal af van een gelukkigen „inval", waarvan de opkomst te goeder ■ure zich laat bevorderen doch niet dwingen. Champollion vond op den steen van Rosette eene oorkonde in aegyptisch schrift, en tevens een griekschen text, die zelf verklaarde hetzelfde als dat Aegyptisch te behelzen. Voorheen meende men, dat in Aegypte wel denkbeelden, des noods woorden, doch geene klanken door het schrift worden uitgedrukt. Hij liet zich door dat vooroordeel niet verblinden voor het feit, dat zekere groepen van teekens in dezelfde orde terugkeerden als de uitheemsche koningsnamen Ptolemaeus en Kleopatra in het Grieksch, en onderstelde nu, dat althans hier die teekens een alphabetische waarde hadden. De eerste stap tot het lezen van het Aegyptisch was gedaan; daarbij kwam de tweede onderstelling, dat de oude landtaal met een latere^ t. w. het nog heden bekende Koptisch samenhing; en zoo komt het dat men de hiëroglyphische en andere oud-aegyptische geschriften mettertijd vrij wel heeft leeren ontcijferen. Fermat in de zeventiende eeuw had opgemerkt dat de getallen 2* + i, 24 + i, 28 + i, 2'6 + i ondeelbaar zijn, en onder-

Sluiten