Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zijne hoedanigheden, die tijdens zijn aanwezen elkander vervangen. Het blad, dat door al zijne levensmomenten heen duurt, is voor den geest éen voorwerp, waarop zekere beslissingen van toepassing zijn; het groene en het verdorde blad een tweede en een derde voorwerp. De eenzelvigheid dier drie stellen wij door een afzonderlijke gedachte, die het eigenaardig karakter draagt van een opgegeven doch onuitgevoerd werkstuk, evenals b. v. de overgang van het eene punt tot het andere in een geometrische lijn. Twee punten, twee tijdstippen, twee toestanden, zijn en blijven voor ons twee onderscheidene zaken. De voorstelling van geleidelijk overgaan, door analyse uit allerlei in- en uitwendige waarneming te verkrijgen en voor geene verdere ontleding vatbaar, kunnen wij daarbij te pas brengen, en verklaren dat van het een tot het ander een overgang geschiedt; doch willen wij dezen nader beschrijven, dan vermogen wij enkel, telkens nieuwe tusschenleden in te voegen, punten te interpoleeren, tusschen welke dezelfde moeielijkheid zonder einde terugkeert.

De overeenstemming tusschen het denken, dat de momenten uit elkander houdt, en het zijn, waarbij zij in elkander overvloeien, kan men niet met geweld verkrijgen door, zooals dikwijls beproefd is, de beide genoemde logische beginselen, in plaats van op onze voorwerpen, te gaan toepassen op de zelfstandig bestaande dingen, en te verklaren dat de wereld moet bestaan uit louter eeuwige en onveranderlijke eenheden. Men komt dan in de noodzakelijkheid om óf de verandering in de wereld geheel te loochenen, of ze te beperken tot afwisselende uiterlijke verhoudingen, waardoor de dingen-zelven in het minst niet worden getroffen. In het eene geval blijft de schijn

Sluiten