Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„liet eerste huisraad dat ik heb aangeschaft is deze tafel"; „de eerste keizer van het roomsche rijk duitscher natie was Karei de Groote". Ook laat het zich dikwijls niet inoeielijker definieeren dan een soortbegrip; een persoon b.v. als man of vrouw, geboren op den tijd A uit de moeder B. liet eenige dat daarbij bezwaar schijnt te maken is, dat doorgaans een tijds- of plaatsbepaling onder de kenmerken moet worden opgenomen. Immers nagenoeg gelijke individuen verschillen onderling nog door hunne positie in ruimte of tijd, die lichter wordt aangewezen clan kleine bijkomende afwijkingen; en die positie kan veelal niet door beschrijving, maar enkel door vingerwijzing worden te kennen gegeven. Dit laatste geldt echter ook voor de enkelvoudige kenmerken van ieder begrip. Wat ik met „deze" tafel bedoel, is zonder waarneming niet te verstaan, doch evenmin, wat ik met „zwart" of „zoet" aanduid. De houder of lezer heeft allicht die kleur of dien smaak van vroeger in de herinnering bewaard, terwijl hij doorgaans „deze" talel door een waarneming op het oogenblik-zelt van andere zal moeten leeren onderscheiden; doch het kan zijn, dat hij uit vroegere ervaring, en met omstandigheden bekend, zoo goed begrijpt wat voor den spreker ot schrijver „deze tafel", als wat voor hem „mijn zoon ot „Karei de Groote" is. En voert men ons tegemoet, dat kleuren en andere meermalen herhaalde typen tot de „noodzakelijke" algemeene orde der wereld behooren, terwijl ruimte en tijd, en het voorkomen der typen daarin, „toevallig" en daarom geen voorwerp van weten zouden zijn, — dan overwegen wij op nieuw, dat de orde van het gebeuren zoowel als de diathese (met name de verspreiding van het verschijnende in de ruimte en den tijd) voor ons eenvoudig iets feitelijks is, waaruit

Sluiten