Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

strijd en vervreemding bestendigd, waar gemeen overleg in aller belang zou zijn '). Opmerkzaam maken op verwaarloosde gegevens en gewaagde gevolgtrekkingen, en voorgaan met nauwgezette bewerking van hetgeen de waarneming oplevert, is ten slotte het rechte middel om de kostbaarste krachten aan een noodeloos afmattend getwist te onttrekken, en te winnen voor een geregeld onderzoek, waarbij met beiderlei verrichting der wetenschap, het opnemen en het verwerken, rekening wordt gehouden. Wie daartoe het zijne wil doen, zal niet omstraald worden met den roem van een zegepralenden voorvechter, maar zich tevreden moeten stellen met de gedachte van in den dienst der waarheid werkzaam te zijn, waaraan hij genoeg heeft zoo zij hem lief is boven alles. Ook loopt hij gevaar, door zijne gelijkmatige waardeering van ervaring en denkarbeid den naam te verwerven van een „dualist", die zich niet tot een „monistische" hoogte weet te verheffen. Doch zoolang het niet gelukt, hetgeen ons als tweeërlei gegeven is, voor goed als een eenheid te denken, of uit een eenheid af te leiden, blijft het „monisme" een nog te bereiken ideaal, en wat zich daar in het tegenwoordige voor uitgeeft, niets meer dan een te hoog betitelde eenzijdigheid. In haren staat van wording moet al onze wetenschap zich dergelijke verwijten getroosten, en hare kritische houding standvastig bewaren.

'5 Bedenkelijk is het, met Laas (/. «. I'. III. p. 690) van een „empiristische!! Siegeslauf" der wetenschap te spreken. Vooruitgang heeft de wetenschap, zoolang zij in een tijdperk van strijd tusschen partijen verkeert, aan den ernstigen arbeid van beide kanten gezamenlijk te danken, niet anders dan een volk onder parlementair bestuur.

Sluiten